Giải Bài 3 trang 120 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Tìm đọc một số vở hài kịch và truyện cười viết về những thói xấu của con người. Chọn trong số đó một tác phẩm em thích nhất và trả lời các câu hỏi sau:
a. Tác phẩm phê phán thói xấu nào?
b. Thủ pháp trào phúng là gì?
c. Chi tiết nào em thấy thú vị nhất?
Gợi ý trả lời
Em chọn tác phẩm hài kịch "Trưởng giả học làm sang" (lớp kịch *Ông Giuốc-đanh mặc lễ phục*) của Mô-li-e.
a) Thói xấu bị phê phán
Tác phẩm phê phán thói học đòi làm sang, sĩ diện hão của một kẻ trọc phú. Ông Giuốc-đanh giàu có nhưng dốt nát, lại khao khát trở thành quý tộc nên mù quáng bắt chước lối sống thượng lưu: may lễ phục, học cách ăn mặc, nói năng, nhảy múa cho "ra dáng quý phái". Qua đó Mô-li-e còn vạch trần thói xu nịnh, lừa bịp để trục lợi của đám thợ phụ, phó may lợi dụng sự háo danh của ông chủ.
b) Thủ pháp trào phúng
Thủ pháp trào phúng là cách thức gây cười để châm biếm, phê phán cái xấu, cái lố bịch trong đời sống. Trong tác phẩm, Mô-li-e sử dụng:
- Tạo tình huống/mâu thuẫn gây cười: mâu thuẫn giữa cái *bên trong dốt nát, quê kệch* với cái *bên ngoài muốn tỏ ra sang trọng* của Giuốc-đanh (bộ lễ phục may hoa ngược, bít tất chật, bị lột quần áo ngay trên sân khấu…).
- Phóng đại, cường điệu những hành động, lời nói ngớ ngẩn của nhân vật.
- Nghệ thuật tăng cấp: đám thợ phụ liên tục nịnh "ông lớn", "cụ lớn", "đức ông" khiến Giuốc-đanh càng khoái chí móc tiền thưởng, tiếng cười mỗi lúc một mạnh.
c) Chi tiết thú vị nhất
Em thấy thú vị nhất là chi tiết đám thợ phụ tâng bốc Giuốc-đanh bằng các danh xưng tăng dần: "ông lớn" → "cụ lớn" → "đức ông". Cứ mỗi lần được gọi cao hơn, Giuốc-đanh lại sướng rơn và thưởng tiền, đến mức tự nhủ giữ lại chút tiền kẻo gọi đến "tướng công" thì hết sạch cả túi. Chi tiết này vừa buồn cười vừa phơi bày trọn vẹn thói háo danh, sĩ diện đến mê muội của nhân vật — chỉ một tiếng xưng hô hão mà khiến ông ta móc túi không tiếc.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.