Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Bài 1 trang 101 SGK Ngữ văn 8

Thực hành tiếng Việt (Câu phủ định và câu khẳng định)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trong các câu sau, theo em, câu nào là câu khẳng định, câu nào là câu phủ định? Vì sao em xác định như vậy?

a. Ngập lụt đã tạo nên ít nhất là ba kết nối quan trọng cho hệ sinh thái Đồng bằng sông Cửu Long, bao gồm dòng nước, phù sa và dòng sinh vật.
(Lê Anh Tuấn, Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ)

b. Thật ra, điều này không mới, ít nhất vài trăm năm trước, các cư dân đầu tiên đến vùng hoang địa châu thổ, họ đã quen với cách sống với mùa nước nổi hàng năm.
(Lê Anh Tuấn, Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ)

c. Còn chúng tôi, chúng tôi chẳng thể quên được mảnh đất tươi đẹp này.
(Xi-át-tơn, Diễn từ ứng khẩu của thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn)

Gợi ý trả lời

a. *"Ngập lụt đã tạo nên ít nhất là ba kết nối quan trọng cho hệ sinh thái Đồng bằng sông Cửu Long, bao gồm dòng nước, phù sa và dòng sinh vật."*

Đây là câu khẳng định. Vì câu không chứa những từ ngữ mang nghĩa phủ định (như *không, chưa, chẳng, đâu có...*); câu trực tiếp xác nhận một sự việc có xảy ra, có tồn tại: ngập lụt *đã tạo nên* ba kết nối quan trọng cho hệ sinh thái.

b. *"Thật ra, điều này không mới, ít nhất vài trăm năm trước, các cư dân đầu tiên đến vùng hoang địa châu thổ, họ đã quen với cách sống với mùa nước nổi hàng năm."*

Đây là câu phủ định. Vì trong câu có từ ngữ phủ định "không" (*không mới*). Từ "không" dùng để phủ nhận, bác bỏ một đặc điểm — tác giả khẳng định rằng "điều này" chẳng phải là điều mới mẻ gì.

c. *"Còn chúng tôi, chúng tôi chẳng thể quên được mảnh đất tươi đẹp này."*

Đây là câu phủ định. Vì trong câu có từ ngữ phủ định "chẳng" (*chẳng thể quên được*). Về hình thức đây là câu phủ định; tuy nhiên "chẳng thể quên được" (= không thể quên) lại nhằm nhấn mạnh ý *luôn luôn nhớ, nhớ mãi* mảnh đất tươi đẹp — đó là sắc thái biểu cảm sâu đậm mà câu phủ định mang lại.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.