Sách giáo khoa Ngữ văn 8 Tập hai

Giải Câu 2 trang 100 SGK Ngữ văn 8

Diễn từ ứng khẩu của thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn   Gợi ý trả lời

Đề bài

Qua lời Xi-át-tơn, sự khác nhau trong cách nhìn nhận, đối xử với thiên nhiên giữa người da trắng và người da đỏ được thể hiện ở những điểm cụ thể nào?
(văn bản: Diễn từ ứng khẩu của thủ lĩnh da đỏ Xi-át-tơn)

Gợi ý trả lời

Qua lời thủ lĩnh Xi-át-tơn, sự khác nhau trong cách nhìn nhận và đối xử với thiên nhiên giữa hai tộc người được thể hiện ở những điểm cụ thể sau:

a) Cách nhìn nhận, quan niệm về đất và thiên nhiên
- *Người da đỏ:* Coi đất đai cùng mọi vật trong thiên nhiên (dòng sông, dòng nhựa cây, bông hoa, vũng nước, tiếng côn trùng…) là thiêng liêng, là Mẹ, là máu thịt, là một phần tổ tiên và chính bản thân mình. Họ xem con người và muôn vật cùng chung một gia đình, gắn bó ruột thịt, bình đẳng với nhau.
- *Người da trắng:* Coi đất chỉ là vật để mua bán, chiếm đoạt rồi bỏ đi; xem đất như kẻ thù cần chinh phục. Với họ, đất đai, cây cối, muông thú không có gì thiêng liêng mà chỉ là của cải, hàng hóa vật chất.

b) Cách đối xử, ứng xử với thiên nhiên
- *Người da đỏ:* Trân trọng, yêu quý, giữ gìn; ghi nhớ và biết ơn từng dòng sông, cánh rừng; sống hòa hợp, nương tựa vào thiên nhiên; coi việc xúc phạm đất là xúc phạm chính mình.
- *Người da trắng:* Cư xử tàn nhẫn, vô cảm: ngấu nghiến đất đai rồi để lại những bãi hoang mạc; bắn giết trâu rừng bừa bãi; làm ô uế bầu không khí, dòng nước; không nghe, không hiểu được tiếng nói của thiên nhiên.

c) Thái độ, tình cảm với đất mẹ và sự sống
- *Người da đỏ:* Nặng lòng gắn bó, biết ơn, xem cái chết là trở về hòa vào lòng đất; nhắc nhở phải yêu mến đất như yêu người ruột thịt.
- *Người da trắng:* Sống xa lạ, dửng dưng với đất; chỉ biết khai thác, hưởng thụ mà không biết yêu thương, gìn giữ; không coi đất là nơi gắn bó máu thịt.

→ Kết luận: Người da đỏ nhìn thiên nhiên bằng tình yêu thương, sự tôn kính và quan hệ máu thịt; còn người da trắng nhìn thiên nhiên bằng con mắt vụ lợi, xem đó là đối tượng để chiếm đoạt, khai thác. Qua đó, Xi-át-tơn kín đáo phê phán lối sống tàn phá thiên nhiên của người da trắng và nhắn nhủ con người phải biết yêu quý, bảo vệ đất mẹ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.