Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập hai

Giải Bài 1 trang 10 SGK Ngữ văn 7

Thực hành tiếng Việt   Gợi ý trả lời

Đề bài

Chỉ ra và giải nghĩa thành ngữ trong các câu sau:

a. Tất cả những cái đó cám dỗ tôi hơn là quy tắc về phân từ; nhưng tôi cưỡng lại được, và ba chân bốn cẳng chạy đến trường.
(An-phông-xơ Đô-đê (Alphonse Daudet), Buổi học cuối cùng)

b. Lại có khi tôi cảm thấy mình dũng mãnh đến nỗi dù có phải chuyển núi dời sông tôi cũng sẵn sàng.
(Trin-ghi-dơ Ai-tơ-ma-tốp, Người thầy đầu tiên)
Hãy viết đoạn văn (khoảng 8 – 10 câu) nêu những điều tốt đẹp em đã tiếp nhận được sau khi đọc những truyện ngụ ngôn, tục ngữ và thành ngữ trong bài học này.

Gợi ý trả lời

Câu 1. Chỉ ra và giải nghĩa thành ngữ

a. Thành ngữ: ba chân bốn cẳng.
- Giải nghĩa: chỉ dáng chạy rất nhanh, vội vã, cuống quýt, chạy hết sức mình (như thể có nhiều chân nhiều cẳng để chạy cho thật mau).
- Trong câu, thành ngữ diễn tả cậu bé Phrăng vì tiếc buổi dạo chơi nhưng vẫn cưỡng lại được sự cám dỗ, rồi vội vã cắm cổ chạy thật nhanh đến trường cho kịp giờ.

b. Thành ngữ: chuyển núi dời sông (còn nói: dời non lấp biển, dời sông lấp biển).
- Giải nghĩa: chỉ việc làm những công việc lớn lao, phi thường, tưởng chừng không thể làm nổi; qua đó biểu thị sức mạnh, ý chí và quyết tâm to lớn của con người.
- Trong câu, thành ngữ diễn tả cảm giác nhân vật thấy mình trở nên dũng mãnh, tràn đầy sức mạnh, sẵn sàng làm được cả những việc lớn lao, phi thường nhất.

Câu 2. Viết đoạn văn (khoảng 8 – 10 câu)

Sau khi học xong bài học về truyện ngụ ngôn, tục ngữ và thành ngữ, em đã tiếp nhận được rất nhiều điều tốt đẹp. Trước hết, những truyện ngụ ngôn như "Đẽo cày giữa đường", "Ếch ngồi đáy giếng", "Con mối và con kiến" đã gửi gắm cho em những bài học sâu sắc về cách sống và cách ứng xử. Qua câu chuyện chú ếch kiêu ngạo, em hiểu rằng không được chủ quan, coi thường người khác mà phải luôn mở rộng tầm hiểu biết của mình. Từ anh thợ đẽo cày, em rút ra bài học phải có chính kiến, không nên ba phải, ai nói gì cũng nghe theo để rồi hỏng việc. Những câu tục ngữ về thiên nhiên, lao động và con người lại giúp em thêm trân trọng kho kinh nghiệm quý báu mà ông cha ta đã đúc kết qua bao đời. Nhờ đó, em học được cách yêu lao động, biết quý trọng thời gian và sống nhân hậu, đoàn kết với mọi người xung quanh. Bên cạnh đó, kho tàng thành ngữ phong phú còn giúp lời ăn tiếng nói của em trở nên sinh động, giàu hình ảnh và ý nghĩa hơn. Em cũng thêm yêu quý, tự hào về sự giàu đẹp của tiếng Việt cũng như trí tuệ dân gian của dân tộc. Những bài học ấy không chỉ bồi đắp cho em về tri thức mà còn giúp em hoàn thiện hơn về nhân cách. Em tự nhủ sẽ ghi nhớ và vận dụng những điều tốt đẹp đó vào cuộc sống hằng ngày của mình.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.