Sách giáo khoa Ngữ văn 7 Tập một

Giải Câu 1 trang 74 SGK Ngữ văn 7

Văn bản Quê hương (Tế Hanh)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tìm trong bài thơ những chi tiết có thể giúp em nhận biết quê hương của tác giả là một làng chài ven biển.
(văn bản: Quê hương (Tế Hanh))

Gợi ý trả lời

Mở ý: Bài thơ *Quê hương* của Tế Hanh mở đầu bằng lời giới thiệu trực tiếp về nghề nghiệp và vị trí của làng, sau đó dùng hàng loạt hình ảnh gắn với biển, thuyền, cá... Những chi tiết ấy giúp ta nhận ra quê hương tác giả là một làng chài ven biển.

a) Chi tiết giới thiệu trực tiếp về làng:
- "Làng tôi ở vốn làm nghề chài lưới" → làng sống bằng *nghề chài lưới* (đánh cá).
- "Nước bao vây, cách biển nửa ngày sông" → làng nằm sát biển, bốn bề sông nước bao quanh.

b) Chi tiết về cảnh dân chài ra khơi đánh cá:
- "Khi trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng / Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá" → hình ảnh trai làng chèo thuyền ra khơi.
- "Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã / Phăng mái chèo, mạnh mẽ vượt trường giang" → con thuyền, mái chèo lướt trên sông ra biển.
- "Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng / Rướn thân trắng bao la thâu góp gió" → cánh buồm – vật dụng đặc trưng của thuyền đánh cá.

c) Chi tiết về cảnh đoàn thuyền trở về bến:
- "Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng / Cả thân hình nồng thở vị xa xăm" → con người dân chài mang hơi thở, mùi vị của biển khơi.
- "Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm / Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ" → *bến* thuyền, *chất muối* mặn của biển.
- "Ngày hôm sau, ồn ào trên bến đỗ / Khắp dân làng tấp nập đón ghe về / … / Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy ghe / Những con cá tươi ngon thân bạc trắng" → cảnh *đón ghe cá* về bến, *cá đầy ghe* – không khí lao động của làng chài.

d) Chi tiết về nỗi nhớ quê:
- "Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!" → *mùi nồng mặn* đặc trưng của biển cả, của làng chài khắc sâu trong nỗi nhớ tác giả.

Kết luận: Các chi tiết trên (nghề chài lưới, cách biển, thuyền – buồm – mái chèo, bến đỗ, ghe cá, chất muối, mùi nồng mặn, làn da rám nắng của dân chài) đều cho thấy quê hương Tế Hanh là một làng chài ven biển.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.