Giải Bài 4 trang 42 SGK Ngữ văn 7
Đề bài
Xác định biện pháp tu từ điệp ngữ trong bài thơ Đồng dao mùa xuân và nêu tác dụng.
(văn bản: Đồng dao mùa xuân (Nguyễn Khoa Điềm))
Gợi ý trả lời
Nhắc lại kiến thức: *Điệp ngữ* là biện pháp tu từ lặp lại một từ ngữ (hoặc cả câu) để làm nổi bật ý, gây ấn tượng và tạo nhịp điệu cho lời thơ.
a) Xác định các điệp ngữ trong bài *Đồng dao mùa xuân*:
- "Có một người lính" — lặp lại ở đầu hai khổ thơ.
- "Anh không về nữa" — lặp lại 2 lần.
- "Anh ngồi" — lặp trong "Anh ngồi lặng lẽ" và "Anh ngồi rực rỡ".
- "núi xanh" — lặp trong "Đi vào núi xanh" và "Về từ núi xanh".
- "xuân / mùa xuân" — lặp nhiều lần: "mùa xuân nhân gian", "Tuổi xuân đang độ", "Ngày xuân ngọt lành".
b) Nêu tác dụng:
- "Có một người lính" mở đầu như lời kể của bài đồng dao, nhấn mạnh và khắc sâu hình ảnh người lính — một trong vô vàn người lính trẻ đã ra trận.
- "Anh không về nữa" lặp lại tô đậm nỗi đau, sự hi sinh và niềm tiếc thương dành cho người lính mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.
- "Anh ngồi…" lặp lại dựng lên hình ảnh người lính như vẫn còn hiện diện, bất tử giữa núi rừng Trường Sơn.
- Việc lặp lại "núi xanh" và "xuân / mùa xuân" tạo sự hô ứng đầu – cuối, gợi vòng tuần hoàn của sự sống, khẳng định tuổi xuân người lính hòa vào mùa xuân vĩnh cửu của đất nước.
- Nhìn chung, các điệp ngữ tạo *nhịp điệu* nhẹ nhàng, tha thiết như một bài đồng dao, vừa khắc họa hình tượng người lính, vừa thể hiện tình cảm yêu thương, trân trọng và biết ơn của tác giả.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.