Giải Câu 6 trang 19 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Theo em, từ những trải nghiệm đáng nhớ, Dế Mèn đã rút ra được bài học gì?
(văn bản: Bài học đường đời đầu tiên (trích Dế Mèn phiêu lưu kí) - Tô Hoài)
Gợi ý trả lời
Trả lời:
Từ những trải nghiệm đáng nhớ của mình — đặc biệt là trò nghịch dại trêu chị Cốc dẫn đến cái chết thương tâm của Dế Choắt — Dế Mèn đã rút ra những bài học sâu sắc sau:
a) Bài học về thói kiêu căng, hống hách, xốc nổi: Dế Mèn nhận ra rằng tính kiêu ngạo, tự cao tự đại, luôn cho mình là "tay ghê gớm, sắp đứng đầu thiên hạ" chỉ đem lại tai họa. Chính sự huênh hoang, thích ra oai với kẻ yếu đã khiến Dế Mèn gây ra lỗi lầm không thể cứu vãn.
b) Bài học về sự hung hăng, hành động không suy nghĩ: Trò trêu chọc chị Cốc tưởng là "oai" nhưng thực chất là hèn nhát (trêu xong thì chui tọt vào hang ẩn nấp), lại ngông cuồng, dại dột. Hành động bồng bột, không lường trước hậu quả đã khiến Dế Choắt — người hàng xóm yếu ớt — phải chết oan.
c) Bài học về cách đối xử với người khác và trách nhiệm với việc mình làm: Dế Mèn hiểu rằng "ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình". Phải biết yêu thương, cảm thông, giúp đỡ những người xung quanh, nhất là kẻ yếu, chứ không được coi thường, bắt nạt họ.
d) Thái độ sau khi mắc lỗi: Dế Mèn đã biết hối hận, ăn năn chân thành trước nấm mồ của Dế Choắt và tự rút ra bài học "đường đời đầu tiên" cho bản thân. Đây là sự thức tỉnh, trưởng thành trong nhận thức.
→ Tóm lại, bài học lớn nhất mà Dế Mèn rút ra là: phải sống khiêm tốn, biết suy nghĩ chín chắn trước khi hành động, không kiêu căng, hung hăng, ích kỉ; phải biết quan tâm, yêu thương người khác và dám chịu trách nhiệm về những việc mình gây ra.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.