Giải Bài 1 trang 108 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Lập danh sách các thể loại hoặc loại văn bản đã được học trong Ngữ văn 6, tập hai. Với mỗi thể loại hoặc loại văn bản, chọn một văn bản mà em yêu thích và thực hiện các yêu cầu sau:
a. Chỉ ra đặc điểm cơ bản của thể loại hoặc loại văn bản được thể hiện qua văn bản ấy.
b. Trình bày điều em tâm đắc với văn bản đã chọn qua đoạn viết ngắn hay qua hình thức thuyết trình trước các bạn hoặc người thân.
Gợi ý trả lời
## Danh sách các thể loại / loại văn bản đã học trong Ngữ văn 6, tập hai
Trong Ngữ văn 6 (Kết nối tri thức), tập hai em được học các thể loại và loại văn bản sau:
| Thể loại / loại văn bản | Bài | Một số văn bản tiêu biểu |
|---|---|---|
| Truyền thuyết | Bài 6 | *Thánh Gióng*; *Sơn Tinh, Thủy Tinh*; *Ai ơi mồng 9 tháng 4* |
| Truyện cổ tích | Bài 7 | *Thạch Sanh*; *Cây khế*; *Vua chích chòe* |
| Văn bản nghị luận | Bài 8 | *Xem người ta kìa!*; *Hai loại khác biệt*; *Bài tập làm văn* |
| Văn bản thông tin | Bài 9 | *Trái Đất – cái nôi của sự sống*; *Các loài chung sống với nhau như thế nào?*; *Trái Đất* |
Dưới đây em chọn truyền thuyết với văn bản yêu thích là Thánh Gióng để thực hiện yêu cầu a và b.
### a. Đặc điểm cơ bản của thể loại truyền thuyết thể hiện qua *Thánh Gióng*
Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các sự kiện và nhân vật có liên quan đến lịch sử, thường có yếu tố kì ảo; thể hiện thái độ và cách đánh giá của nhân dân đối với những nhân vật, sự kiện ấy. Những đặc điểm đó in đậm trong *Thánh Gióng*:
- Gắn với sự kiện, nhân vật lịch sử: Truyện gắn với thời Hùng Vương thứ sáu và cuộc chiến đấu chống giặc Ân xâm lược — một nội dung phản ánh truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc.
- Có nhiều chi tiết tưởng tượng, kì ảo: bà mẹ ướm vào vết chân lạ rồi mang thai, đứa bé ba năm không nói cười bỗng cất tiếng xin đi đánh giặc, Gióng lớn nhanh như thổi, vươn vai thành tráng sĩ, ngựa sắt phun lửa, roi sắt gãy nhổ tre đánh giặc, đánh xong cởi giáp bay về trời.
- Thể hiện thái độ, cách đánh giá của nhân dân: qua hình tượng Gióng, nhân dân ca ngợi lòng yêu nước, sức mạnh và ý chí quật cường của cộng đồng; Gióng là biểu tượng rực rỡ của người anh hùng đánh giặc cứu nước.
- Có yếu tố giải thích: truyện cắt nghĩa nguồn gốc những dấu tích còn lại như tre đằng ngà, làng Cháy, những ao hồ là vết chân ngựa… làm cho câu chuyện như thật, gắn với đời sống.
### b. Điều em tâm đắc với văn bản *Thánh Gióng* (đoạn viết ngắn)
Điều em tâm đắc nhất ở *Thánh Gióng* là chi tiết cậu bé ba năm chưa biết nói bỗng cất tiếng đầu tiên để đòi đi đánh giặc, rồi lớn nhanh như thổi nhờ cơm gạo của cả dân làng góp lại. Chi tiết ấy cho em hiểu rằng người anh hùng không lớn lên một mình: sức mạnh của Gióng chính là sức mạnh của toàn dân, được nuôi dưỡng bằng tình yêu và sự chung tay của mọi người. Khi đất nước lâm nguy, lòng yêu nước có thể khiến con người trở nên phi thường. Hình ảnh Gióng đánh tan giặc rồi lặng lẽ bay về trời, không màng công danh, còn dạy em về vẻ đẹp của sự vô tư, cống hiến. Mỗi lần đọc lại, em thấy thêm tự hào về truyền thống chống giặc ngoại xâm của cha ông và tự nhủ phải sống có trách nhiệm hơn với quê hương, đất nước.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.