Sách giáo khoa Ngữ văn 6 Tập một

Giải Bài 1 trang 100 SGK Ngữ văn 6

Thực hành tiếng Việt   Gợi ý trả lời

Đề bài

c)
Thị thơm thì giấu người thơm
Chăm làm thì được áo cơm cửa nhà.

Gợi ý trả lời

c) "Thị thơm thì giấu người thơm / Chăm làm thì được áo cơm cửa nhà."

Bước 1 — Xác định biện pháp tu từ: Hai dòng thơ sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ.

- Hình ảnh ẩn dụ là "người thơm".
- "Thơm" vốn là mùi hương (cảm nhận bằng khứu giác, thuộc về sự vật như quả thị). Ở đây nhà thơ chuyển "thơm" sang nói về con người, nên có sự chuyển đổi cảm giác và chuyển nghĩa — dấu hiệu của ẩn dụ.

Bước 2 — Giải nghĩa hình ảnh ẩn dụ:

- Câu thơ gợi nhắc truyện cổ tích *Tấm Cám* (quả thị thơm giấu cô Tấm hiền lành).
- "Người thơm" ẩn dụ cho con người có phẩm chất tốt đẹp: nết na, hiền lành, nhân hậu, chăm chỉ. Cũng như quả thị bên ngoài tỏa hương thì bên trong "giấu" một con người đẹp nết, người sống lương thiện thì tâm hồn, phẩm hạnh cũng thơm thảo, đáng quý.

Bước 3 — Nêu tác dụng:

- Làm cho câu thơ thêm hàm súc, gợi hình, gợi cảm, kín đáo mà sâu sắc.
- Ca ngợi, đề cao vẻ đẹp phẩm chất của con người Việt Nam: chăm làm, hiền lành sẽ được đền đáp xứng đáng ("được áo cơm cửa nhà") — thể hiện quan niệm sống "ở hiền gặp lành" của cha ông.
- Giúp bài học đạo lí được nói đến một cách nhẹ nhàng, thấm thía hơn là nói thẳng.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.