Giải Câu 4 trang 85 SGK Ngữ văn 6
Đề bài
Nếu chỉ tồn tại quan hệ đối kháng, sự cân bằng trong từng quần xã sinh vật sẽ bị ảnh hưởng ra sao?
(văn bản: Các loài chung sống với nhau như thế nào? (Ngọc Phú, báo điện tử Đất Việt – Diễn đàn của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kĩ thuật Việt Nam, tháng 9/2020))
Gợi ý trả lời
Trả lời:
Trong một quần xã sinh vật luôn song song tồn tại hai kiểu quan hệ: quan hệ hỗ trợ (các loài nương tựa, giúp đỡ nhau cùng tồn tại) và quan hệ đối kháng (các loài cạnh tranh, ức chế, tiêu diệt lẫn nhau, như quan hệ vật ăn thịt – con mồi, kí sinh – vật chủ). Chính sự đan xen, cân bằng giữa hai kiểu quan hệ ấy mới giúp cho quần xã được ổn định, bền vững.
Nếu trong quần xã chỉ tồn tại quan hệ đối kháng thì sự cân bằng sẽ bị phá vỡ nghiêm trọng:
a) Các loài sẽ không ngừng cạnh tranh, ức chế, tiêu diệt lẫn nhau. Loài mạnh sẽ lấn át, ăn thịt hoặc kìm hãm loài yếu, khiến nhiều loài bị suy giảm số lượng rồi dần dần bị tiêu diệt, biến mất khỏi quần xã.
b) Khi một số loài bị tiêu diệt, chuỗi và lưới thức ăn bị đứt gãy, số lượng loài trong quần xã ngày càng nghèo nàn, mối liên hệ giữa các loài lỏng lẻo dần.
c) Do thiếu các quan hệ hỗ trợ để nương tựa, cân bằng, quần xã không thể tự điều chỉnh để giữ sự ổn định. Kết quả là sự cân bằng tự nhiên bị mất đi, quần xã trở nên mất ổn định, có nguy cơ bị suy thoái, tan rã, thậm chí không thể tồn tại được.
→ Như vậy, quan hệ đối kháng tuy là một phần tất yếu của tự nhiên, nhưng nếu *chỉ* có đối kháng mà không có sự hỗ trợ cân bằng thì tự nhiên sẽ rơi vào hỗn loạn, sự sống trong quần xã khó được duy trì lâu dài. Điều đó cho thấy muôn loài cần chung sống hài hòa, vừa cạnh tranh vừa nương tựa vào nhau.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.