Giải Câu hỏi trang 74 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Mấy ý nghĩ về thơ – Nguyễn Đình Thi (Ngữ văn 12, Kết nối tri thức)

Câu hỏi (trang 74): Chỉ ra các ý được triển khai ở phần 3.

Phần 3 là phần khép lại văn bản, tập trung bàn về con đường riêng của thơ đến với người đọc và vấn đề hình thức thơ (thơ tự do, thơ có vần – không vần). Các ý được triển khai như sau:

a) Nêu vấn đề đang được tranh luận trong đời sống thơ ca lúc bấy giờ: nên làm thơ tự do hay thơ có vần, thơ không vần có còn là thơ hay không. Tác giả đặt lại vấn đề để soi chiếu bằng quan niệm riêng của mình.

b) Khẳng định đó không phải là vấn đề cốt lõi: theo Nguyễn Đình Thi, "không có vấn đề thơ tự do, thơ có vần và thơ không vần". Điều quyết định một tác phẩm có phải là thơ hay không nằm ở chỗ nó có thực sự truyền đạt được tâm hồn, cảm xúc chân thật của con người đến người đọc hay không, chứ không ở việc có vần hay không vần.

c) Vần, nhịp, luật lệ chỉ là phương tiện, không phải mục đích: âm điệu, vần, các quy tắc hình thức đều là "võ khí" để chuyển tải nội dung; chúng phục vụ cho việc diễn tả cảm xúc, hình ảnh, tư tưởng. Vì vậy không nên tuyệt đối hóa hay ràng buộc thơ vào một khuôn mẫu hình thức cứng nhắc.

d) Niềm tin vào sự phát triển và đổi mới của thơ ca: thơ của thời đại mới cần tìm đến những hình thức mới phù hợp với tâm hồn, nhịp sống của con người Việt Nam hiện đại. Tác giả bày tỏ niềm tin rằng thơ tự do, thơ không vần vẫn hoàn toàn có thể là thơ đích thực nếu nó thể hiện được chiều sâu tình cảm, tư tưởng – đây là quy luật tất yếu trong sự vận động, phát triển của thơ.

Nhận xét chung: Ở phần 3, tác giả đi từ việc nêu vấn đề tranh luận → bác bỏ cách hiểu máy móc về hình thức → khẳng định bản chất của thơ nằm ở nội dung cảm xúc – tâm hồn → đặt niềm tin vào sự đổi mới hình thức thơ. Cách triển khai này vừa có tính tranh luận, vừa thể hiện quan niệm tiến bộ, cởi mở về thơ của Nguyễn Đình Thi.