Giải Câu hỏi trang 74 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Nhận biết câu hỏi tu từ trong văn bản

Trong *Mấy ý nghĩ về thơ*, Nguyễn Đình Thi nhiều lần dùng câu hỏi tu từ (câu hỏi nêu ra nhưng không nhằm đòi hỏi câu trả lời trực tiếp), chẳng hạn những câu bàn về bản chất của thơ như: *"Đầu mối của thơ có lẽ ta đi tìm bên trong tâm hồn con người chăng?"*; *"Hình ảnh thực nảy lên trong tâm hồn khi ta sống trong một cảnh huống hoặc trạng thái nào đấy. Đập vào những giác quan ta, [...] – làm sao nói được?"*

Mục đích của việc dùng câu hỏi tu từ

- a) *Khơi gợi, dẫn dắt vấn đề và lôi cuốn người đọc cùng suy nghĩ:* câu hỏi được nêu ra để đặt người đọc vào tình thế phải tự hình dung, tự tìm lời đáp, nhờ đó bài tiểu luận trở thành một cuộc đối thoại, trao đổi chứ không phải lời thuyết giảng một chiều.

-

b) *Nhấn mạnh, khẳng định quan điểm của tác giả:* ẩn sau hình thức nghi vấn thực chất là một khẳng định (ví dụ khẳng định đầu mối của thơ nằm ở tâm hồn con người). Cách hỏi khiến ý kiến trở nên nổi bật, giàu sức thuyết phục hơn so với lối phát biểu trực tiếp.

-

c) *Tạo giọng điệu trăn trở, suy tư và tăng tính biểu cảm:* những câu hỏi liên tiếp thể hiện quá trình tìm tòi, chiêm nghiệm của người viết về một vấn đề khó định nghĩa như thơ, làm cho lời văn nghị luận vừa chặt chẽ về lí lẽ vừa mềm mại, truyền cảm, cuốn hút.

Kết luận: Câu hỏi tu từ trong văn bản được dùng để khơi gợi suy nghĩ và tạo đối thoại với người đọc, để nhấn mạnh – khẳng định quan điểm của tác giả, đồng thời tạo giọng điệu trăn trở, giàu sức biểu cảm và thuyết phục cho bài tiểu luận.