Giải Câu hỏi trang 69 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Vai trò của ý tưởng trong sáng tạo của con người (theo văn bản *Năng lực sáng tạo* – Phan Đình Diệu)

a) Ý tưởng là khởi nguồn, là điểm bắt đầu của mọi hoạt động sáng tạo. Theo tác giả, mọi sáng tạo của con người đều bắt đầu từ một ý tưởng. Ý tưởng chính là tia sáng đầu tiên, là sự lóe lên trong trí óc, mở đường cho quá trình sáng tạo. Không có ý tưởng thì không thể có sáng tạo; ý tưởng là "hạt giống" đầu tiên để từ đó một sản phẩm, một phát minh, một công trình mới được hình thành.

b) Ý tưởng định hướng và dẫn dắt toàn bộ quá trình sáng tạo. Ý tưởng không chỉ là điểm xuất phát mà còn giữ vai trò soi đường: nó xác định mục tiêu, gợi mở hướng đi, chi phối cách con người tìm tòi, thử nghiệm và hiện thực hóa. Nhờ có ý tưởng làm "kim chỉ nam", hoạt động sáng tạo mới có phương hướng rõ ràng thay vì mò mẫm vô định.

c) Ý tưởng là sự kết tinh của trí tuệ, tri thức và trí tưởng tượng. Một ý tưởng sáng tạo nảy sinh không phải ngẫu nhiên mà là kết quả của quá trình tích lũy hiểu biết, suy nghĩ bền bỉ kết hợp với trí tưởng tượng phong phú và cái nhìn mới mẻ, khác lạ về sự vật. Chính yếu tố "mới", "độc đáo" trong ý tưởng làm nên giá trị của sáng tạo, phân biệt sáng tạo với sự lặp lại, bắt chước.

d) Ý tưởng là yếu tố quyết định giá trị và tầm vóc của sản phẩm sáng tạo. Ý tưởng càng mới mẻ, sâu sắc, táo bạo thì sản phẩm sáng tạo càng có giá trị và sức ảnh hưởng lớn. Những ý tưởng lớn, đột phá có thể làm thay đổi nhận thức, mở ra những bước tiến mới cho khoa học, nghệ thuật và đời sống con người.

Kết luận: Ý tưởng có vai trò vô cùng quan trọng, mang tính nền tảng và cốt lõi trong sáng tạo của con người: nó vừa là khởi nguồn, vừa là định hướng, vừa là sự kết tinh trí tuệ – trí tưởng tượng, đồng thời quyết định giá trị của mọi thành quả sáng tạo. Vì thế, để phát triển năng lực sáng tạo, con người cần biết nuôi dưỡng, khơi nguồn và không ngừng làm giàu những ý tưởng mới.