Giải Câu hỏi trang 45 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Phân tích đoạn kết của "Nghệ thuật băm thịt gà" (trích phóng sự *Việc làng* – Ngô Tất Tố)

a) Đoạn kết gây ấn tượng bằng con số và hình ảnh "kết quả" của tài băm thịt

Sau cả quá trình miêu tả tỉ mỉ động tác pha, lọc, băm, chặt, đoạn kết chốt lại bằng *thành quả*: một con gà nhỏ được anh mõ chia ra thành rất nhiều phần đều tăm tắp, bày kín các đĩa, mỗi đĩa như "một bày ong" xếp đặt ngay ngắn. Con số lớn các miếng thịt từ một con gà bé khiến người đọc kinh ngạc, dồn toàn bộ sự chú ý vào cái "nghệ thuật" phi thường mà cũng hết sức kỳ quặc này. Ấn tượng về sự khéo léo, điêu luyện đến mức "làm xiếc" được đẩy lên cao nhất ở ngay chỗ khép lại văn bản.

b) Đoạn kết tạo dư vị mỉa mai, chua chát – chiều sâu phê phán của phóng sự

Sự thán phục tài nghệ chỉ là lớp ngoài. Khi lắng lại, người đọc nhận ra cái tài ấy được dồn hết vào việc *chia phần* theo ngôi thứ, chức sắc ở chốn đình trung. Một con gà bị băm vằm công phu chỉ để phục vụ tục chia phần, tục ăn uống ngôi thứ của làng. Đoạn kết vì thế khơi lên cảm giác xót xa, nực cười trước những hủ tục nặng nề: người nông dân kiệt quệ vì "việc làng", còn "tài năng" lại nở rộ ở chốn xôi thịt. Cái tài càng tinh vi thì sự phi lý của hủ tục càng lộ rõ – đó là tiếng cười châm biếm thâm trầm, đặc trưng bút pháp phóng sự Ngô Tất Tố.

c) Đoạn kết để lại suy ngẫm, mở ra ý nghĩa ngoài trang viết

Khép lại mà không bình luận dài dòng, tác giả để chính hình ảnh và con số "tự nói". Cách kết mở, hàm súc buộc người đọc tự rút ra thái độ: vừa phục tài, vừa thấm thía sự lãng phí, trói buộc của tập tục làng xã đương thời. Nhờ vậy, ấn tượng không dừng ở sự lạ mắt mà đọng lại thành một nỗi ngậm ngùi, một lời phê phán kín đáo về xã hội nông thôn Việt Nam trước Cách mạng.

Kết luận: Đoạn kết gây ấn tượng mạnh nhờ vừa dồn nén sự thán phục trước tài băm thịt điêu luyện, vừa gợi dư vị mỉa mai, chua xót về hủ tục chia phần ngôi thứ, để lại cho người đọc nhiều suy ngẫm sâu xa.