Sách giáo khoa Ngữ văn 12 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 103 SGK Ngữ văn 12

Hồn Trương Ba, da hàng thịt (Lưu Quang Vũ)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hãy nhớ lại một tình huống mà bạn tự mâu thuẫn với chính mình. Khi ấy bạn đã cảm thấy ra sao? Chia sẻ về những trải nghiệm cụ thể đó.
(văn bản: Hồn Trương Ba, da hàng thịt - Lưu Quang Vũ)

Gợi ý trả lời

Gợi ý trả lời (Câu hỏi trước khi đọc)

Đây là câu hỏi kết nối trải nghiệm cá nhân, nhằm khơi gợi tâm thế trước khi đọc đoạn trích *Hồn Trương Ba, da hàng thịt* – vở kịch đặt ra bi kịch của sự không thống nhất giữa bên trong và bên ngoài, giữa khát vọng và hoàn cảnh. Bạn hãy trả lời chân thành theo trải nghiệm của mình. Dưới đây là một hướng triển khai mẫu:

a) Nhớ lại một tình huống tự mâu thuẫn với chính mình

- Tự mâu thuẫn là khi trong ta tồn tại cùng lúc hai mong muốn, hai tiếng nói trái chiều, khiến ta phân vân, giằng xé không biết nên nghe theo bên nào.
- Một tình huống cụ thể có thể kể: *Em từng rất muốn nói thật với bố mẹ về một điểm kém, vì em biết trung thực mới đúng; nhưng em lại sợ bố mẹ buồn và thất vọng nên muốn giấu đi. Phần "con người muốn sống ngay thẳng" và phần "con người sợ hãi, muốn yên ổn" trong em chống lại nhau.* (Hoặc: muốn làm bài tốt nhưng lại lười; muốn giữ lời hứa với bạn nhưng lại bị cuốn theo đám đông làm điều ngược lại…)

b) Khi ấy bạn đã cảm thấy ra sao?

- Cảm giác chủ đạo là giằng xé, bất an, mệt mỏi: như có hai con người trong một thân thể, ai cũng có lí lẽ riêng.
- Kèm theo đó là sự day dứt, xấu hổ khi phần "muốn dễ dãi" lấn át phần "biết điều đúng"; và cảm giác nhẹ nhõm, tự trọng được phục hồi khi cuối cùng ta chọn sống đúng với con người thật của mình.
- Chính sự dằn vặt ấy cho thấy ta còn ý thức về cái đúng – đó là khởi đầu của việc hoàn thiện nhân cách.

c) Chia sẻ trải nghiệm cụ thể

- Kể lại diễn biến: hoàn cảnh xảy ra → hai luồng suy nghĩ đấu tranh → bạn đã chọn thế nào → kết quả và bài học.
- Rút ra: ai cũng có lúc không thống nhất với chính mình; điều quan trọng là nhận ra và dám sống đúng với bản chất, giá trị bên trong của mình – đúng tinh thần câu nói của hồn Trương Ba: *"Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được. Tôi muốn được là tôi toàn vẹn."*

*Lưu ý: Đây là câu hỏi mở, mang tính chia sẻ cá nhân nên không có đáp án cố định; bạn cần kể bằng trải nghiệm thật của bản thân, trình bày trung thực và có cảm xúc.*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.