Giải Câu 7 trang 147 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Định hướng chung: Đây là một trích đoạn hài kịch (trích vở *Quẫn* của Lộng Chương) nên khi dàn dựng, người đạo diễn phải làm bật lên được tiếng cười châm biếm nhằm vào thói hà tiện, tham lam, lo giữ của của vợ chồng ông bà Đại Cát. Muốn vậy, cần lưu ý diễn viên những điểm sau:

a) Về lời thoại (giọng điệu, nhịp nói): Diễn viên phải nói đúng giọng điệu hài hước, châm biếm – khi thì thì thào, úp mở, giấu giếm; khi thì hốt hoảng, cuống quýt. Lời thoại cần bộc lộ rõ tâm lí vừa tiếc của, vừa lo sợ bị mất của, qua đó phơi bày bản chất keo kiệt, tham lam của nhân vật. Chú ý những chỗ ngập ngừng, ngắt quãng, nói hớ rồi chữa lại để tăng tính gây cười.

b) Về cử chỉ, điệu bộ, nét mặt (ngôn ngữ hình thể): Cần phóng đại, cường điệu một cách có chủ ý để biếm họa cái lố bịch của nhân vật: dáng đi lén lút, mắt láo liên dò xét, tay run run ôm giữ của cải, vẻ mặt khi thì hớn hở vì của, khi thì tái mét vì sợ. Sự mâu thuẫn giữa vẻ ngoài và nội tâm, giữa lời nói và hành động chính là nguồn gốc của tiếng cười.

c) Về hành động sân khấu (hành động giấu của): Phải dàn dựng khéo các động tác cất giấu, loay hoay tìm chỗ giấu vàng, giấu của cải – đây là "miếng trò" trung tâm của đoạn trích. Hành động cần dứt khoát nhưng vụng về, chồng chéo mâu thuẫn (giấu rồi lại sợ, moi ra rồi lại giấu) để tô đậm sự tức cười và tình huống kịch.

d) Về sự tương tác giữa các nhân vật: Chú ý phối hợp ăn ý giữa hai vợ chồng – vừa đồng lõa giữ của, vừa nghi kị, giành giật, đổ lỗi cho nhau. Sự lệch pha, trống đánh xuôi kèn thổi ngược giữa họ tạo nên xung đột và tiếng cười.

đ) Về việc làm nổi bật xung đột và tình huống gây cười: Đạo diễn cần nhắc diễn viên tiết chế đúng chỗ, dồn nén rồi bung ra ở những điểm nút của tình huống, để khán giả thấy rõ sự vô lí, lố bịch của lối sống bo bo giữ của, qua đó cảm nhận được ý nghĩa phê phán của tác phẩm.

Kết luận: Tất cả nhằm mục đích khắc họa đậm nét tính cách tham lam, keo kiệt của nhân vật và tô đậm tiếng cười châm biếm – đặc trưng của thể loại hài kịch.