Sách giáo khoa Ngữ văn 12 Tập một

Giải Câu hỏi trang 133 SGK Ngữ văn 12

Văn bản 1. Nhân vật quan trọng (Trích Quan thanh tra) - Ni-cô-lai Gô-gôn (Nikolai Gogol)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Khoác lác và ảo tưởng về bản thân, theo bạn, có phải là một thói tật đáng cười? Vì sao?
(văn bản: Nhân vật quan trọng (Trích Quan thanh tra) - Ni-cô-lai Gô-gôn (Nikolai Gogol))

Gợi ý trả lời

Khẳng định quan điểm: Theo tôi, khoác lác và ảo tưởng về bản thân đúng là một thói tật đáng cười.

a) Vì sao đây là một thói tật (tật xấu đáng phê phán):

Khoác lác là nói phóng đại, bịa đặt về mình để tự đề cao; ảo tưởng về bản thân là tự huyễn hoặc, đánh giá mình cao hơn thực tế rất nhiều. Cả hai đều bắt nguồn từ thói háo danh, sĩ diện hão và sự thiếu trung thực. Trong đoạn trích, Khlét-xta-kốp vốn chỉ là một viên chức quèn, túng thiếu, thế mà khi được tưởng nhầm là "nhân vật quan trọng" liền tha hồ ba hoa: khoe mình thân với các bộ trưởng, tự nhận là tác giả của vô số tác phẩm nổi tiếng, dựng lên cảnh sống xa hoa, quyền thế. Những lời nói đó hoàn toàn trái ngược với con người thật nhỏ bé, tầm thường của y, nên lộ rõ là một thói tật lố bịch.

b) Vì sao thói tật ấy lại đáng cười (gây tiếng cười trào phúng):

Tiếng cười bật ra từ sự chênh lệch, mâu thuẫn giữa cái bên ngoài phô trương và cái thực chất rỗng tuếch: giữa lời lẽ huênh hoang với thân phận thật, giữa cái vỏ "nhân vật quan trọng" với cái ruột tầm thường, dốt nát. Nhân vật càng ra sức tâng bốc mình thì càng tự phơi bày cái lố bịch, khiến người đọc, người xem phải bật cười. Đó là tiếng cười châm biếm, phê phán. Qua tiếng cười ấy, Gô-gôn không chỉ chế giễu một cá nhân mà còn vạch trần thói khoác lác, bệnh ảo tưởng cùng sự ngu dốt, nịnh bợ, háo danh của cả một tầng lớp quan lại đương thời.

c) Ý nghĩa của tiếng cười:

Tiếng cười trước thói khoác lác, ảo tưởng vừa mang tính giải trí vừa có ý nghĩa cảnh tỉnh: nó giúp con người nhận ra và tự sửa thói tật của mình, biết sống khiêm tốn, chân thật, đánh giá đúng bản thân. Vì vậy, đây là tiếng cười vừa đáng cười vừa đáng suy ngẫm.

Kết luận: Khoác lác và ảo tưởng về bản thân là một thói tật đáng cười, bởi nó phơi bày sự giả dối, rỗng tuếch, lố bịch của con người và qua tiếng cười ấy giúp ta hướng tới lối sống chân thật, khiêm nhường hơn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.