Giải Bài 5 trang 84 SGK Ngữ văn 12
Đề bài
Qua bức thư tham khảo, bạn rút ra được kinh nghiệm gì khi viết thư?
(văn bản: Người viết thư (Các bức thư hay nhất thế giới – Kỉ niệm 50 năm cuộc thi viết thư quốc tế UPU (1971 – 2021), NXB Thông tin và Truyền thông, Hà Nội, 2022))
Gợi ý trả lời
Qua bức thư tham khảo "Người viết thư", em rút ra được những kinh nghiệm sau khi viết thư trao đổi về công việc hoặc một vấn đề đáng quan tâm:
a) Về việc xác định mục đích, đối tượng và lựa chọn vấn đề để trao đổi
- Trước khi viết, cần xác định rõ mình viết thư cho ai (người nhận), viết nhằm mục đích gì và trao đổi về vấn đề nào. Bức thư tham khảo cho thấy người viết đã chọn được một vấn đề thật sự có ý nghĩa, gần gũi và đáng quan tâm, khơi gợi được sự đồng cảm ở người đọc.
- Vấn đề đưa ra trao đổi cần cụ thể, thiết thực, tránh chung chung; đồng thời phải thể hiện được thái độ, suy nghĩ chân thành của người viết đối với vấn đề đó.
b) Về cách tổ chức, bố cục bức thư
- Bức thư cần có bố cục rõ ràng, đầy đủ các phần theo đúng hình thức của một lá thư: phần đầu thư (địa điểm, thời gian, lời chào/xưng hô với người nhận), phần nội dung chính (trình bày vấn đề cần trao đổi) và phần cuối thư (lời chúc, lời chào tạm biệt, kí tên).
- Các ý trong phần nội dung được sắp xếp mạch lạc, có trình tự hợp lí, dẫn dắt người đọc đi từ việc nêu vấn đề đến bày tỏ suy nghĩ, trao đổi và rút ra điều muốn gửi gắm.
c) Về giọng điệu, ngôn ngữ và cách thể hiện cảm xúc
- Thư nên được viết với giọng điệu chân thành, tự nhiên, thân mật nhưng vẫn giữ sự trang trọng, lịch sự phù hợp với người nhận và với vấn đề được bàn.
- Ngôn ngữ trong thư giàu cảm xúc, biết kết hợp giữa việc trình bày suy nghĩ (nghị luận) với việc bộc lộ tình cảm, thái độ của người viết, nhờ đó bức thư vừa có sức thuyết phục về lí lẽ vừa có sức lay động về tình cảm.
- Biết sử dụng cách xưng hô, đối thoại trực tiếp với người nhận ("bạn", "anh", "chị"…) để tạo cảm giác gần gũi, như đang trò chuyện tâm tình.
d) Về việc thể hiện dấu ấn, quan điểm riêng của người viết
- Một bức thư hay không chỉ nêu vấn đề mà còn phải thể hiện được quan điểm, cách nhìn nhận riêng, những trải nghiệm và tình cảm chân thật của chính người viết. Đó là điều tạo nên nét riêng, sức hấp dẫn và sự thuyết phục cho bức thư.
- Người viết cần hướng tới việc gợi mở, chia sẻ và tạo được sự đồng cảm, kết nối với người nhận, chứ không áp đặt suy nghĩ một chiều.
→ Tóm lại: Để viết được một bức thư trao đổi về công việc hoặc một vấn đề đáng quan tâm cho hay và thuyết phục, người viết cần: chọn đúng vấn đề ý nghĩa, xác định rõ đối tượng và mục đích; tổ chức bố cục đầy đủ, mạch lạc; dùng giọng điệu chân thành, ngôn ngữ giàu cảm xúc, kết hợp lí lẽ với tình cảm; và thể hiện được quan điểm, dấu ấn riêng của bản thân để tạo sự đồng cảm với người nhận.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.