Giải Bài 3 trang 80 SGK Ngữ văn 12
Đề bài
Hãy viết lại các đoạn văn dùng cách dẫn trực tiếp dưới đây thành đoạn văn dùng cách dẫn gián tiếp, mang tính chất tóm lược.
a. Trong "Yêu và đồng cảm" của Phong Tử Khải có đoạn viết: "Nói cách khác, con người ta vốn là nghệ thuật, vốn giàu lòng đồng cảm. Chỉ vì lớn lên bị cách nghĩ của người đời dồn ép, nên tấm lòng ấy mới bị cản trở hoặc hao mòn. Chỉ có kẻ thông minh mới không khuất phục, dù bên ngoài chịu đủ thứ áp bức thì bên trong vẫn giữ được lòng đồng cảm đáng quý nọ. Những người ấy chính là nghệ sĩ.". (Phong Tử Khải, Yêu và đồng cảm, in trong Ngữ văn 10, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2022, tr. 80)
b. A. Anh-xtanh (A. Einstein) quan niệm: "Chỉ cá thể đơn lẻ mới có thể tư duy và qua đó, tạo ra những giá trị mới cho xã hội, vâng, thậm chí đề ra những quy phạm đạo đức mới để đời sống cộng đồng hướng theo. Nếu không có những cá thể sáng tạo, suy nghĩ và phán xét độc lập, thì sự phát triển lên cao của xã hội là khó tưởng tượng; cũng như vậy, một cá thể đơn lẻ sẽ không thể phát triển nếu thiếu mảnh đất dinh dưỡng của cộng đồng.". (A. Anh-xtanh, Cộng đồng và cá thể, in trong Ngữ văn 11, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2023, tr. 108)
Gợi ý trả lời
Cách làm chung: Chuyển từ dẫn trực tiếp sang dẫn gián tiếp cần: (1) bỏ dấu ngoặc kép, (2) thường thêm từ *rằng* (hoặc *là*) sau động từ nói/nghĩ, (3) chuyển lời trích thành lời kể của người viết và tóm lược ý chính (không chép nguyên văn), (4) có thể giữ lại thông tin nguồn để bảo đảm tính chính xác.
a. Trong văn bản *Yêu và đồng cảm* (in trong *Ngữ văn 10*, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2022, tr. 80), Phong Tử Khải cho rằng con người vốn là nghệ thuật, vốn giàu lòng đồng cảm, nhưng khi lớn lên thường bị cách nghĩ của người đời dồn ép khiến tấm lòng ấy bị cản trở, hao mòn; chỉ những người thông minh mới không khuất phục, dù bên ngoài chịu đủ áp bức thì bên trong vẫn giữ được lòng đồng cảm đáng quý, và chính họ mới là nghệ sĩ.
b. Theo A. Anh-xtanh (A. Einstein) trong văn bản *Cộng đồng và cá thể* (in trong *Ngữ văn 11*, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, Hà Nội, 2023, tr. 108), chỉ cá thể đơn lẻ mới có khả năng tư duy để tạo ra những giá trị mới, thậm chí đề ra những quy phạm đạo đức mới cho đời sống cộng đồng; nếu không có những cá thể biết sáng tạo, suy nghĩ và phán xét độc lập thì xã hội khó phát triển lên cao, nhưng ngược lại, mỗi cá thể cũng không thể phát triển nếu thiếu mảnh đất dinh dưỡng là cộng đồng.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.