Giải Câu 7 trang 114 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Yêu cầu: So sánh để chỉ ra điểm *khác* giữa chi tiết kì ảo trong *Muối của rừng* (Nguyễn Huy Thiệp) và chi tiết kì ảo trong *Đền thiêng cửa bể*.

Nhắc lại chi tiết kì ảo tiêu biểu của mỗi văn bản
- *Muối của rừng:* chi tiết hoa tử huyền ở cuối truyện — loài hoa "cứ ba chục năm mới nở một lần", nở rộ thành từng vạt giữa mưa xuân, đúng lúc ông Diểu trần truồng đi về sau khi buông bỏ ý định săn con khỉ.
- *Đền thiêng cửa bể:* các chi tiết kì ảo gắn với thế giới thần linh, sự linh ứng của ngôi đền thiêng, sức mạnh siêu nhiên chi phối số phận con người (kiểu chi tiết của truyện truyền kì / tín ngưỡng dân gian).

a) Khác về bản chất của yếu tố kì ảo
- *Đền thiêng cửa bể:* kì ảo là cái siêu nhiên đích thực — thần thánh, phép màu, điều linh thiêng vượt ra ngoài quy luật hiện thực; thuộc tư duy huyền thoại – tín ngưỡng, người đọc tiếp nhận như một thế giới khác song song với đời thực.
- *Muối của rừng:* chi tiết hoa tử huyền không phải phép màu siêu nhiên mà là một hiện tượng thiên nhiên được lãng mạn hóa, nhuốm màu biểu tượng. Nó vẫn nằm trong khung cảnh hiện thực (một buổi mưa xuân trong rừng), chỉ "kì" ở sự hiếm hoi, đẹp đẽ và ở ý nghĩa gợi liên tưởng.

b) Khác về vai trò, chức năng trong tác phẩm
- *Đền thiêng cửa bể:* chi tiết kì ảo tạo không khí linh thiêng, huyền bí, thể hiện niềm tin vào thế giới siêu nhiên và thường mang ý nghĩa răn dạy, trừng phạt – ban ơn theo đạo lí dân gian.
- *Muối của rừng:* chi tiết hoa tử huyền mang ý nghĩa ẩn dụ – triết lí nhân sinh: là điềm lành báo "mùa màng phong túc", đồng thời là dấu hiệu của sự thanh lọc tâm hồn và sự hòa giải giữa con người với tự nhiên sau khoảnh khắc ông Diểu từ bỏ hành vi săn bắn, trả lại sự sống cho muôn loài.

c) Khác về sắc thái thẩm mĩ
- *Đền thiêng cửa bể:* sắc thái thiêng liêng, huyền bí, thiên về cái kì vĩ – khác thường của thế giới siêu nhiên.
- *Muối của rừng:* sắc thái nhẹ nhàng, thơ mộng, giàu chất trữ tình; cái kì ảo chỉ thoảng qua như một tín hiệu đẹp, hướng người đọc đến chiều sâu suy ngẫm chứ không gây cảm giác rùng rợn hay huyền hoặc.

Kết luận: Cùng là chi tiết kì ảo, nhưng ở *Đền thiêng cửa bể* đó là cái siêu nhiên thực sự mang màu sắc truyền kì – tín ngưỡng, còn ở *Muối của rừng* đó là chi tiết hiện thực được lãng mạn hóa, mang tính biểu tượng và triết lí, gợi mở thông điệp về mối quan hệ hài hòa giữa con người và thiên nhiên.