Giải Câu hỏi trang 112 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Xác định tình huống được hỏi: Câu hỏi (trang 112) thuộc loại câu hỏi *dừng lại suy ngẫm trong khi đọc*, hướng người đọc chú ý đến tình huống éo le vừa diễn ra: ông Diểu bắn trúng con khỉ đực, lập tức con khỉ cái không bỏ chạy mà liều mình lao ra cứu bạn tình, rồi con khỉ con cũng xuất hiện và tha mất khẩu súng. Cả một "gia đình" loài vật bộc lộ tình nghĩa, sự gắn bó và lòng quả cảm ngay giữa ranh giới sống – chết.

Trả lời theo trải nghiệm và liên hệ (như SGK yêu cầu bày tỏ ý kiến cá nhân):

a) Theo tôi, tình huống này KHÔNG thường xảy ra. Trong thực tế đi săn hay trong đời sống tự nhiên mà con người quan sát được, khi gặp nguy hiểm (tiếng súng, kẻ thù), bản năng của hầu hết loài vật là bỏ chạy để tự bảo toàn mạng sống. Việc một con vật dám quay lại, bất chấp hiểm nguy để cứu đồng loại bị thương là điều hiếm gặp, mang tính đột xuất, phi thường.

b) Chính vì hiếm nên nó có sức lay động và giá trị nghệ thuật lớn. Nguyễn Huy Thiệp đặt nhân vật ông Diểu – và cả người đọc – vào một tình huống bất ngờ để "đánh thức" lương tri con người: đứng trước tình nghĩa thủy chung, lòng vị tha của loài vật, ông Diểu bàng hoàng, xấu hổ, dần thay đổi nhận thức về hành vi hủy diệt thiên nhiên của mình. Tình huống dù hiếm nhưng không hề vô lí, bởi nó thể hiện một sự thật sâu xa: thế giới tự nhiên cũng có tình cảm, có "đạo đức" của nó, và con người cần biết trân trọng, ứng xử nhân văn với muôn loài.

c) Liên hệ, mở rộng: Tình huống này tuy không phổ biến nhưng vẫn có cơ sở từ thực tế (nhiều loài vật sống theo bầy đàn, có bản năng bảo vệ bạn tình, con non). Nhà văn đã nâng chi tiết hiếm gặp ấy thành biểu tượng để gửi gắm thông điệp về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên – tư tưởng chủ đạo làm nên ý nghĩa nhan đề *Muối của rừng*.