Giải Câu hỏi 7 trang 106 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Bình luận về chi tiết nàng Bích Châu hiển linh giúp vua thắng trận và việc nàng được lập đền thờ

a) Về chi tiết nàng Bích Châu hiển linh giúp vua thắng trận

- Đây là một chi tiết kì ảo tiêu biểu cho thể loại truyền kì: nhân vật đã chết (nàng Bích Châu phải gieo mình xuống biển làm lễ vật cho thần Giao để cứu cả đoàn thuyền của vua) nhưng vẫn hiển linh, báo mộng và trợ giúp người sống. Yếu tố hoang đường, siêu nhiên này tạo nên sức hấp dẫn, li kì cho câu chuyện, đồng thời là phương tiện nghệ thuật để nhà văn gửi gắm tư tưởng, tình cảm.

- Chi tiết thể hiện tấm lòng trung nghĩa và tình yêu nước sâu nặng của Bích Châu: dù đã khuất, nàng vẫn một lòng hướng về đất nước, phù trợ nhà vua đánh thắng giặc, giữ yên bờ cõi. Lòng trung trinh, nghĩa khí của nàng vượt qua cả ranh giới sự sống - cái chết.

- Qua chi tiết này, tác giả khẳng định quan niệm "ở hiền gặp lành", cái thiện, cái chính nghĩa được đền đáp: người trung trinh, tiết nghĩa thì dù chết đi vẫn thiêng liêng, bất tử, vẫn có công với dân với nước. Đây cũng là cách thể hiện niềm tin của nhân dân vào công lí và sự bất tử của những con người cao đẹp.

- Chi tiết còn ngợi ca vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam: không chỉ thủy chung, tài sắc mà còn giàu khí tiết, dám hi sinh thân mình vì nghĩa lớn, vì vận mệnh chung của quốc gia, dân tộc.

b) Về việc nàng Bích Châu được lập đền thờ

- Việc lập đền thờ ("Đền thiêng cửa bể" - Hải khẩu linh từ) là sự ghi nhận, tôn vinh công lao và tấm gương trung trinh, tiết nghĩa của nàng Bích Châu. Đền thờ trở thành biểu tượng ghi nhớ công ơn của người đã hi sinh vì đất nước.

- Đây là biểu hiện của đạo lí "uống nước nhớ nguồn", truyền thống tri ân, trân trọng những người có công của dân tộc Việt Nam. Việc thờ phụng thể hiện lòng biết ơn và sự ngưỡng vọng của nhân dân đối với người anh hùng, liệt nữ.

- Việc lập đền thờ cũng góp phần "lịch sử hóa", "thiêng hóa" nhân vật, khiến câu chuyện mang màu sắc tín ngưỡng dân gian, gắn với một địa danh, một di tích cụ thể; nhờ đó tấm gương trung nghĩa của Bích Châu được lưu truyền, bất tử trong tâm thức cộng đồng.

- Qua đó, tác giả Đoàn Thị Điểm gửi gắm thái độ trân trọng, ngợi ca đối với người phụ nữ trung trinh, đồng thời đề cao những giá trị đạo đức tốt đẹp: lòng yêu nước, đức hi sinh, sự thủy chung, tiết nghĩa.

Đánh giá chung: Cả hai chi tiết đều mang đậm màu sắc kì ảo của truyền kì nhưng đều hướng tới mục đích ngợi ca, đề cao vẻ đẹp phẩm chất con người và thể hiện khát vọng, niềm tin của nhân dân vào sự bất tử của cái thiện, cái cao cả. Đồng thời chúng phản ánh tấm lòng nhân đạo và tinh thần dân tộc của nhà văn.