Giải Câu hỏi trang 45 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
NGỮ LIỆU: Ra Mũi Cà Mau, nhiều người hỏi “Đi làm gì?”. Trời đất, còn câu hỏi nào lối hơn thế không? Tôi đều trả lời một câu “Đi chơi.”.
Đi chơi, thế thôi! Làm gì là làm gì, khi bạn đặt chân tới Mũi? Có lẽ trừ những anh bạn đồng nghiệp và không đồng nghiệp hộ khẩu đặt ngay xứ này thì mới dám nói “Nào, hôm nay, ta ra Mũi làm cái này, cái nọ”. Đi chơi, thực ra nói vậy cũng là để đánh lừa cái ổ cứng xúc cảm đã ấp ứ tự bao giờ, đánh lừa bộ xi đi võng mạc,
Tác giả đến Mũi Cà Mau với mục đích gì?
Hình ảnh nhà thơ Nguyễn Bính xuất hiện trong liên tưởng góp phần tô đậm thêm tâm trạng gì của người viết?
Gợi ý trả lời
a) Tác giả đến Mũi Cà Mau với mục đích gì?
Khi được hỏi "Đi làm gì?", tác giả luôn đáp gọn: "Đi chơi.". Trên bề mặt, mục đích chuyến đi chỉ là đi chơi, thưởng ngoạn vùng đất cực Nam của Tổ quốc một cách thong dong, không vì công việc, không nhằm làm "cái này, cái nọ" như những người có hộ khẩu, có phận sự ở đây.
Nhưng chính tác giả thừa nhận cách nói "đi chơi" chỉ là để "đánh lừa cái ổ cứng xúc cảm đã ấp ứ tự bao giờ", "đánh lừa bộ xi đi võng mạc". Vì vậy mục đích sâu xa, thật sự của chuyến đi không đơn thuần là chơi, mà là để thỏa niềm khát khao, nỗi xúc động đã dồn nén bấy lâu, một lần được đặt chân tới Mũi Cà Mau — mảnh đất thiêng liêng nơi cuối trời Tổ quốc. Lời đáp giản dị "đi chơi" giấu đi một tình cảm thiết tha và sự thôi thúc nội tâm mãnh liệt muốn được trải nghiệm, chiêm ngưỡng vùng đất ấy.
b) Hình ảnh nhà thơ Nguyễn Bính xuất hiện trong liên tưởng góp phần tô đậm thêm tâm trạng gì của người viết?
Nguyễn Bính là nhà thơ của tình quê, của nỗi nhớ quê, nhớ nhà và tâm trạng người lữ khách tha hương. Khi hình ảnh ông hiện lên trong liên tưởng, nó như một tiếng vọng đồng điệu, tô đậm thêm tâm trạng bâng khuâng, xao xuyến, bồi hồi và nỗi xúc động dồn nén của người viết khi đứng nơi vùng đất cuối trời Tổ quốc.
Nhờ liên tưởng ấy, cảm xúc của tác giả càng thêm man mác, tha thiết, sâu lắng: đó là nỗi niềm của người lần đầu đặt chân tới nơi tận cùng đất nước, vừa háo hức vừa rưng rưng, gắn bó thiết tha với quê hương xứ sở. (Lưu ý: vì ngữ liệu trích chưa gồm đoạn nói về Nguyễn Bính nên chỉ nên khai thác theo hướng xúc cảm nhớ quê, gắn bó — tránh suy diễn thành "cô đơn, bơ vơ, mặc cảm người khách lạ đứng bên lề" vốn ngược với tình cảm thiết tha, dồn nén mà văn bản thể hiện.)
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.