Giải Câu hỏi 1 trang 24 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Bài thuyết minh Truyện Kiều – kiệt tác của đại thi hào dân tộc Nguyễn Du gồm những nội dung gì? Nội dung nào được tác giả xác định là trọng tâm?
(văn bản: Truyện Kiều – kiệt tác của đại thi hào dân tộc Nguyễn Du (bài làm của học sinh, có chỉnh sửa))
Gợi ý trả lời
a) Bài thuyết minh gồm những nội dung chính sau:
Bài *Truyện Kiều – kiệt tác của đại thi hào dân tộc Nguyễn Du* được triển khai theo bố cục ba phần của văn bản thông tin thuyết minh về một tác phẩm văn học:
- Mở bài – Giới thiệu khái quát: Nêu tên tác phẩm *Truyện Kiều*, tên tác giả Nguyễn Du và khẳng định ngay vị thế của tác phẩm – một *kiệt tác* của nền văn học dân tộc, gắn với tên tuổi đại thi hào.
- Thân bài – Trình bày các phương diện làm nên giá trị tác phẩm:
1. *Về nguồn gốc, hoàn cảnh ra đời:* Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) được Nguyễn Du sáng tác dựa trên cốt truyện *Kim Vân Kiều truyện* của Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc), nhưng đã được sáng tạo lại thành một tác phẩm hoàn toàn mới mang tâm hồn, bản sắc Việt.
2. *Về giá trị nội dung:* gồm giá trị hiện thực (phản ánh bộ mặt xã hội phong kiến bất công, tàn bạo chà đạp con người) và giá trị nhân đạo (tiếng nói thương cảm trước số phận con người, trân trọng vẻ đẹp và khát vọng tự do, công lí, tình yêu; lên án các thế lực chà đạp con người).
3. *Về giá trị nghệ thuật:* thể thơ lục bát và ngôn ngữ tiếng Việt đạt đến đỉnh cao; nghệ thuật tự sự, miêu tả thiên nhiên, nghệ thuật xây dựng nhân vật và miêu tả nội tâm bậc thầy.
4. *Về sức sống, ảnh hưởng của tác phẩm:* Truyện Kiều đi sâu vào đời sống dân tộc (ngâm Kiều, lẩy Kiều, bói Kiều, vịnh Kiều…), được dịch ra nhiều thứ tiếng, góp phần đưa Nguyễn Du trở thành Danh nhân văn hóa thế giới.
- Kết bài: Khẳng định lại *Truyện Kiều* là kiệt tác, là niềm tự hào của văn học và văn hóa Việt Nam, có sức sống lâu bền.
b) Nội dung được xác định là trọng tâm:
Trong các nội dung trên, phần giá trị của tác phẩm – đặc biệt là giá trị nội dung (giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo) kết hợp với giá trị nghệ thuật – được tác giả bài viết xác định là trọng tâm. Đây chính là phần lí giải trực tiếp cho luận điểm nêu ngay ở nhan đề và mở bài: vì sao *Truyện Kiều* xứng đáng được gọi là *kiệt tác* của đại thi hào dân tộc. Phần này được trình bày kĩ lưỡng, chi tiết nhất, còn các nội dung về nguồn gốc hay sức ảnh hưởng chỉ đóng vai trò bổ trợ, làm nổi bật trọng tâm đó.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.