Giải Kết nối đọc – viết trang 16 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Truyện Kiều là tiếng nói hiểu đời, thương đời của Nguyễn Du. Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) chỉ ra biểu hiện của sự “hiểu” và “thương” ấy trong đoạn trích Trao duyên.
(văn bản: Trao duyên (trích Truyện Kiều) của Nguyễn Du)
Gợi ý trả lời
Nhận định "Truyện Kiều là tiếng nói hiểu đời, thương đời của Nguyễn Du" được thể hiện sâu sắc trong đoạn trích Trao duyên. Trước hết là sự "hiểu": Nguyễn Du thấu suốt bi kịch giằng xé của Thúy Kiều — hiểu nỗi khó xử phải "cậy", phải "lạy" em ("Ngồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa"), hiểu cái thế buộc Kiều hi sinh chữ tình để trọn chữ hiếu, và nắm bắt tinh tế diễn biến tâm lí từ lí trí trao duyên tỉnh táo đến lúc trao kỉ vật thì tình cảm trỗi dậy, đau đớn khôn nguôi. Cùng với "hiểu" là "thương": nhà thơ xót xa cho thân phận tài hoa bạc mệnh, để Kiều thốt lên những lời xé lòng qua hình ảnh tan vỡ ("trâm gãy gương tan", "tơ duyên ngắn ngủi", "Phận sao phận bạc như vôi") và tiếng kêu tuyệt vọng "Ôi Kim lang! Hỡi Kim lang! / Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây!". Chính tấm lòng hiểu và thương ấy kết tinh thành giá trị nhân đạo bất hủ của Truyện Kiều.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.