Giải Câu hỏi trang 59 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Hình ảnh xuất hiện ở câu cuối khổ thơ có thể gợi lên những cảm nhận gì?
(văn bản: Tràng giang – Huy Cận)
Gợi ý trả lời
Hình ảnh ở câu cuối khổ thơ thứ nhất: "Củi một cành khô lạc mấy dòng."
Đây là hình ảnh đặc sắc, giàu sức gợi, có thể đem đến nhiều cảm nhận:
a) Gợi sự nhỏ bé, đơn độc, trôi nổi của một kiếp người giữa dòng đời mênh mông. Trên nền sông nước bao la ("Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp", "Con thuyền xuôi mái nước song song"), hình ảnh chỉ *một cành củi khô* hiện lên thật bé mọn, lẻ loi. Cách sắp xếp từ ngữ "Củi một cành khô lạc mấy dòng" nhấn mạnh cái cô độc: chỉ *một* cành, lại *khô* (cạn kiệt sức sống), *lạc* giữa *mấy dòng* nước không biết trôi về đâu. Từ đó gợi liên tưởng đến thân phận con người nhỏ nhoi, bơ vơ, vô định trước vũ trụ rộng lớn.
b) Gợi nỗi buồn mang màu sắc thời đại và cái "tôi" cô đơn của Thơ mới. Cành củi khô trôi dạt là biểu tượng cho sự lạc loài, mất phương hướng của con người (và của cả thế hệ trí thức) trong hoàn cảnh đất nước mất chủ quyền — một nỗi sầu nhân thế thấm đẫm.
c) Thể hiện nét mới lạ, hiện đại trong thi liệu. Thơ xưa thường chọn những hình ảnh tao nhã, ước lệ (cánh buồm, con thuyền, hoa, trăng...); Huy Cận lại đưa vào thơ một hình ảnh đời thường, tầm thường là *cành củi khô*. Chính sự dung dị, gần gũi ấy khiến nỗi cô đơn, chông chênh của kiếp người trở nên chân thực, ám ảnh hơn.
d) Tạo sự tương phản làm nổi bật tâm trạng. Sự đối lập giữa cái bé nhỏ, hữu hạn (một cành củi) với cái mênh mông, vô cùng (tràng giang, mấy dòng) càng tô đậm cảm giác rợn ngợp, cô liêu và nỗi sầu vô tận của nhân vật trữ tình.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.