Giải Câu 2 trang 106 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Lời kể trong đoạn trích là của ai? So với một số tác phẩm viết bằng văn xuôi đã học, lời kể ở đây có điểm gì đặc biệt?
(văn bản: Tiễn dặn người yêu (truyện thơ dân tộc Thái))
Gợi ý trả lời
a) Lời kể trong đoạn trích là của ai?
Đoạn trích *Lời tiễn dặn* có hai lời kể đan xen, nhưng lời kể chính — xuyên suốt và giữ vai trò dẫn dắt — là lời của chàng trai (nhân vật "anh yêu em", "ta"), người đang tiễn đưa cô gái về nhà chồng. Chàng trai vừa là nhân vật trong truyện, vừa là người kể chuyện ở ngôi thứ nhất: anh trực tiếp bày tỏ nỗi niềm, kể lại hành động của mình và của cô gái ("Vừa đi vừa ngoảnh lại / Vừa đi vừa ngoái trông"), đồng thời nói lên lời dặn dò, lời thề nguyền thủy chung ("Đôi ta yêu nhau, đợi tới tháng Năm lau nở…", "Không lấy được nhau mùa hạ, ta sẽ lấy nhau mùa đông…").
b) So với một số tác phẩm viết bằng văn xuôi đã học, lời kể ở đây có điểm gì đặc biệt?
- Lời kể bằng thơ, không phải văn xuôi: Truyện được kể bằng những câu thơ giàu nhịp điệu, vần, hình ảnh và biện pháp tu từ (so sánh, điệp ngữ), khác với lối trần thuật của văn xuôi tự sự.
- Người kể chuyện cũng chính là nhân vật (ngôi thứ nhất): Trong nhiều tác phẩm văn xuôi đã học, người kể thường đứng ngoài hoặc ở ngôi thứ ba, kể lại câu chuyện một cách khách quan. Ở đây, chàng trai vừa trong cuộc vừa kể, nên lời kể mang đậm cảm xúc chủ quan, trực tiếp.
- Tự sự hòa quyện trữ tình: Lời kể không thuần túy thuật lại sự việc mà chan chứa tâm trạng, nỗi đau chia lìa và khát vọng yêu thương. Yếu tố kể (diễn biến cuộc tiễn đưa) và yếu tố biểu cảm (lời than, lời thề) đan cài, khiến mỗi chi tiết sự kiện đều nhuốm màu cảm xúc.
- Giàu lời đối thoại, lời dặn trực tiếp: Lời kể đồng thời là lời tâm tình, lời dặn dò hướng tới người yêu, tạo sắc thái thiết tha, da diết mang đặc trưng của truyện thơ dân gian dân tộc Thái.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.