Giải Bài 1 trang 78 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Trong những văn bản đọc của Bài 8 – Cấu trúc của văn bản thông tin, ngoài việc biểu đạt bằng ngôn ngữ, còn có các phương tiện biểu đạt nào khác? Nêu ví dụ và cho biết mỗi phương tiện đó có tác dụng gì trong việc thể hiện nội dung của văn bản.
Gợi ý trả lời
Trong các văn bản đọc của Bài 8 – Cấu trúc của văn bản thông tin (*Nữ phóng viên đầu tiên*, *Trí thông minh nhân tạo*, *Pa-ra-lim-pích (Paralympic): Một lịch sử chữa lành những vết thương*), ngoài việc biểu đạt bằng ngôn ngữ (chữ viết), người viết còn sử dụng thêm một số phương tiện phi ngôn ngữ sau:
a) Hình ảnh (ảnh chụp, tranh minh họa)
- *Ví dụ:* Ảnh chân dung nhà báo Manh Manh nữ sĩ (Nguyễn Thị Kiêm) trong *Nữ phóng viên đầu tiên*; ảnh các vận động viên khuyết tật thi đấu trong *Pa-ra-lim-pích*; hình minh họa rô-bốt / trí tuệ nhân tạo trong *Trí thông minh nhân tạo*.
- *Tác dụng:* Làm cho thông tin trở nên trực quan, sinh động, dễ hình dung; cung cấp bằng chứng xác thực về nhân vật, sự kiện được nói tới; khơi gợi cảm xúc (cảm phục, xúc động) và tăng sức thuyết phục cho nội dung văn bản.
b) Số liệu, dữ liệu, mốc thời gian
- *Ví dụ:* Các con số về năm sinh, năm diễn ra sự kiện, số lượng vận động viên, thành tích... (như các mốc thời gian trong *Nữ phóng viên đầu tiên* và *Pa-ra-lim-pích*).
- *Tác dụng:* Cung cấp thông tin cụ thể, chính xác, khách quan; giúp người đọc nắm được quy mô, diễn biến của sự việc và tăng độ tin cậy cho văn bản thông tin.
c) Nhan đề, đề mục (sa-pô, tiêu đề mục nhỏ) và cách trình bày chữ (in đậm, in nghiêng)
- *Ví dụ:* Nhan đề, phần sa-pô mở đầu, các đề mục chia tách nội dung trong văn bản.
- *Tác dụng:* Giúp tổ chức, phân chia bố cục rõ ràng; định hướng và dẫn dắt người đọc theo mạch thông tin; làm nổi bật các ý, các mốc quan trọng, giúp người đọc dễ theo dõi và ghi nhớ.
→ Nhìn chung, các phương tiện phi ngôn ngữ (hình ảnh, số liệu, cách trình bày) kết hợp với ngôn ngữ nhằm làm cho văn bản thông tin trở nên trực quan, chính xác, hấp dẫn và thuyết phục hơn, đồng thời giúp người đọc tiếp nhận nội dung một cách nhanh chóng và hiệu quả.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.