Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu 5 trang 81 SGK Ngữ văn 10

Yêu và đồng cảm (Phong Tử Khải)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tác giả đã phát hiện ra những điểm tương đồng gì giữa trẻ em và người nghệ sĩ? Sự khâm phục, trân trọng trẻ em của tác giả được hình thành trên cơ sở nào?
(văn bản: Yêu và đồng cảm (Phong Tử Khải))

Gợi ý trả lời

a) Những điểm tương đồng giữa trẻ em và người nghệ sĩ mà tác giả phát hiện:

- Tấm lòng đồng cảm bao la, không phân biệt: Cũng như người nghệ sĩ, trẻ em nhìn mọi vật trong thế giới bằng tấm lòng đồng cảm rộng mở. Chúng đối xử bình đẳng với vạn vật – từ con người, loài vật, cỏ cây cho đến đồ vật vô tri – mà không bị chi phối bởi những toan tính "có ích / vô ích", "hơn / kém" như người lớn thực dụng.

- Năng lực "thấu cảm" và đặt mình vào đối tượng: Trẻ em (giống nghệ sĩ) thường hóa thân, trò chuyện với đồ vật, thổi hồn và sự sống vào những vật vô tri (coi cái bàn, cái ghế, bông hoa… như có tình cảm, biết vui buồn). Đó chính là cách người nghệ sĩ nhìn và cảm nhận thế giới.

- Cái nhìn hồn nhiên, trong trẻo, giàu tưởng tượng: Trẻ em nhìn sự vật bằng con mắt ngạc nhiên, say mê, tràn đầy tình yêu và trí tưởng tượng phong phú – đúng với tâm hồn nghệ sĩ. Vì thế tác giả cho rằng về bản chất, trẻ em vốn là những nghệ sĩ; thậm chí tấm lòng đồng cảm của trẻ còn phong phú, trọn vẹn hơn cả người nghệ sĩ trưởng thành.

b) Cơ sở hình thành sự khâm phục, trân trọng trẻ em của tác giả:

- Ở trẻ em có tấm lòng đồng cảm trọn vẹn, tự nhiên và dồi dào nhất – thứ tình cảm mà người lớn, do bị cuộc sống thực dụng làm cho chai sạn, đã dần đánh mất. Trẻ em giữ được sự hồn nhiên, trong sáng, chân thành, biết yêu thương và hòa mình với tất cả mọi vật.

- Chính vì trẻ em sở hữu cái "gốc" quý giá nhất của nghệ thuật – tức tấm lòng yêu thương và đồng cảm với thế giới – nên tác giả khâm phục, trân trọng và xem các em như những người thầy, những tấm gương về cách sống, cách nhìn đời mà người nghệ sĩ (và mỗi con người) cần học hỏi, gìn giữ.

→ Như vậy, sự trân trọng ấy được hình thành trên cơ sở tác giả nhận ra ở trẻ em tấm lòng đồng cảm tự nhiên, trong sáng và trọn vẹn – phẩm chất cốt lõi làm nên tâm hồn nghệ sĩ.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.