Giải Câu 5 trang 76 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Bạn hãy khái quát về nội dung của đoạn 4 và cho biết đoạn này đảm nhận chức năng gì trong mạch lập luận.
(văn bản: Hiền tài là nguyên khí của quốc gia – Thân Nhân Trung)
Gợi ý trả lời
a) Khái quát nội dung đoạn 4
Đoạn 4 (đoạn kết của phần trích) nêu bật ý nghĩa và tác dụng to lớn, lâu dài của việc dựng bia, khắc tên những người đỗ tiến sĩ.
Theo tác giả, việc dựng tấm bia đá đề danh này đem lại lợi ích nhiều mặt:
- Khiến kẻ ác lấy đó làm điều răn, người thiện theo đó mà gắng (nêu gương, giáo hóa).
- Dẫn việc dĩ vãng, chỉ lối tương lai — vừa khích lệ, rèn giũa danh tiếng cho sĩ phu, vừa củng cố mệnh mạch (vận mệnh) cho nhà nước.
Như vậy, đoạn 4 khẳng định bia tiến sĩ không chỉ để lưu danh mà còn có giá trị khuyến khích hiền tài, răn dạy người đời và góp phần làm cho quốc gia bền vững, hưng thịnh.
b) Chức năng của đoạn 4 trong mạch lập luận
Đoạn 4 giữ vai trò là đoạn kết, tổng hợp và nâng cao vấn đề:
- Nó chốt lại, khẳng định tính đúng đắn của việc Nhà nước trọng đãi, biểu dương hiền tài (đã trình bày ở các đoạn trước).
- Nó soi chiếu trở lại luận điểm trung tâm của toàn bài — *"Hiền tài là nguyên khí của quốc gia"* — bằng cách chỉ ra tác dụng thiết thực của việc khắc bia đối với cả hiện tại lẫn muôn đời sau, làm cho tư tưởng ấy thêm sâu sắc, thuyết phục.
- Nhờ đó, đoạn kết tạo nên sự hoàn chỉnh, chặt chẽ cho mạch lập luận: từ nêu luận điểm → bàn về các chính sách đãi ngộ → lí do dựng bia → ý nghĩa của việc dựng bia, khiến bài văn bia vừa giàu sức khái quát vừa có sức lay động, cổ vũ mạnh mẽ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.