Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu 4 trang 76 SGK Ngữ văn 10

Hiền tài là nguyên khí của quốc gia (Thân Nhân Trung)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Xét về nội dung, đoạn 3 có mối quan hệ như thế nào với đoạn 2?
(văn bản: Hiền tài là nguyên khí của quốc gia – Thân Nhân Trung)

Gợi ý trả lời

Xác định nội dung hai đoạn:

a) Đoạn 2 nói về những việc mà "các đấng thánh đế minh vương" (các triều đại trước) đã làm để quý trọng, khích lệ hiền tài: đã yêu mến cho khoa danh, đề cao bằng tước trật, nêu tên ở tháp Nhạn, ban danh hiệu Long hổ, bày tiệc Văn hỉ… Nhưng tác giả nhấn mạnh rằng những ân điển ấy tuy cao quý mà vẫn chưa đủ: chưa thể lưu danh lâu dài, lâu ngày có thể bị mai một, mờ phai.

b) Đoạn 3 nêu việc làm tiếp theo: vì những việc trên *chưa đủ*, nên nay mới cho dựng bia đá đề danh tiến sĩ đặt ở cửa Hiền Quan, để kẻ sĩ đời sau trông vào mà phấn chấn, hâm mộ, rèn giũa danh tiết, gắng sức giúp vua.

c) Mối quan hệ giữa đoạn 3 với đoạn 2 là quan hệ tiếp nối – bổ sung – tăng tiến (mang tính nhân quả):
- Đoạn 2 đặt ra vấn đề còn thiếu (các cách đãi ngộ đã có nhưng chưa trọn vẹn, chưa lưu truyền lâu bền) → *nguyên nhân*.
- Đoạn 3 đưa ra giải pháp khắc phục chỗ còn thiếu ấy, tức việc dựng bia khắc đá để ghi danh muôn đời → *kết quả, sự hoàn thiện*.

Nhờ vậy mạch lập luận chặt chẽ, logic: từ chỗ khẳng định việc trọng hiền tài còn chưa đủ (đoạn 2), tác giả dẫn tới sự cần thiết, ý nghĩa lớn lao của việc dựng bia tiến sĩ (đoạn 3), làm nổi bật tư tưởng đề cao hiền tài của triều đình.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.