Giải Bài 8 trang 77 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Vấn đề tác giả đặt ra trong văn bản này đã tác động như thế nào đến nhận thức của bạn về cuộc sống?
(văn bản: Sự sống và cái chết — Trịnh Xuân Thuận)
Gợi ý trả lời
Đề bài yêu cầu: Trình bày tác động của vấn đề mà Trịnh Xuân Thuận đặt ra trong văn bản *Sự sống và cái chết* đối với nhận thức của bản thân về cuộc sống. Đây là câu hỏi mở, gắn với phần *Kết nối đọc – viết / sau khi đọc*, đòi hỏi người đọc nêu suy nghĩ cá nhân có cơ sở từ nội dung văn bản.
a) Xác định vấn đề tác giả đặt ra trong văn bản
Qua việc tái hiện lịch sử tiến hóa của sự sống trên Trái Đất suốt gần bốn tỉ năm, Trịnh Xuân Thuận cho thấy: sự sống và cái chết không đối lập một cách tuyệt đối mà gắn bó, nương tựa vào nhau trong một quá trình vận động không ngừng. Các loài sinh vật xuất hiện, tiến hóa rồi diệt vong; chính sự diệt vong (cái chết) của các loài cũ lại mở đường cho những loài mới tiến bộ hơn ra đời. Như vậy, cái chết không phải là sự chấm hết vô nghĩa mà là một mắt xích tất yếu, góp phần làm nên sự phong phú, đa dạng và tiến bộ của sự sống. Con người cũng chỉ là một sản phẩm muộn màng, nhỏ bé trong hành trình kì diệu ấy.
b) Nêu tác động đến nhận thức của bản thân về cuộc sống
Từ vấn đề trên, nhận thức của bản thân em về cuộc sống được tác động theo nhiều hướng:
- *Về vị trí của con người:* Em hiểu rằng con người không phải là trung tâm hay "ông chủ" tối cao của vũ trụ, mà chỉ là một phần nhỏ bé trong tiến trình tiến hóa lâu dài. Điều đó khơi dậy thái độ khiêm nhường, trân trọng tự nhiên và ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ sự đa dạng sinh học.
- *Về ý nghĩa của sự sống và cái chết:* Em không còn nhìn cái chết chỉ bằng nỗi sợ hãi hay tuyệt vọng, mà hiểu nó là quy luật tất yếu của tự nhiên, là điều kiện để sự sống tiếp tục đổi mới. Nhờ vậy, em biết trân quý hơn từng khoảnh khắc của sự sống hiện tại.
- *Về cách sống:* Nhận thức rằng sự sống là kết quả của một hành trình kì diệu và đầy may mắn, em thấy cần sống tích cực, có trách nhiệm, không lãng phí thời gian, đồng thời biết yêu thương và gìn giữ mọi hình thức của sự sống xung quanh.
c) Khái quát
Vấn đề tác giả đặt ra giúp em có cái nhìn khoa học, biện chứng và nhân văn hơn về mối quan hệ giữa sự sống và cái chết, từ đó hình thành thái độ sống khiêm nhường, trân trọng và có trách nhiệm với bản thân, với muôn loài và với Trái Đất.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.