Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài 2 trang 59 SGK Ngữ văn 10

Thực hành tiếng Việt: Biện pháp chêm xen, biện pháp liệt kê   Gợi ý trả lời

Đề bài

Viết ba câu có sử dụng biện pháp chêm xen, nội dung có liên quan đến các truyện đã đọc trong bài.

Gợi ý trả lời

Nhắc lại kiến thức: Biện pháp chêm xen là việc xen thêm vào câu một thành phần (từ, cụm từ) nhằm bổ sung thông tin, bộc lộ cảm xúc hoặc nhấn mạnh. Bộ phận chêm xen thường được tách khỏi nòng cốt câu bằng dấu phẩy, dấu gạch ngang hoặc dấu ngoặc đơn, và nếu lược bỏ thì câu vẫn trọn nghĩa.

Dưới đây là ba câu viết về các truyện đã đọc trong bài (*Thần Trụ Trời*, *Chuyện chức phán sự đền Tản Viên*, *Chữ người tử tù*), mỗi câu có một thành phần chêm xen (phần in đậm):

a) Ngô Tử Văn, một kẻ sĩ khảng khái, cương trực đất Bắc, đã dũng cảm châm lửa đốt ngôi đền tà để trừ hại cho dân lành.
→ Bộ phận chêm xen *“một kẻ sĩ khảng khái, cương trực đất Bắc”* (tách bằng hai dấu phẩy) giới thiệu, bình phẩm thêm về phẩm chất của nhân vật Ngô Tử Văn.

b) Huấn Cao — người nghệ sĩ tài hoa nổi tiếng với tài viết chữ rất đẹp — vẫn giữ trọn khí phách hiên ngang, bất khuất ngay cả khi đã bị giam trong ngục tối.
→ Bộ phận chêm xen *“người nghệ sĩ tài hoa nổi tiếng với tài viết chữ rất đẹp”* (tách bằng hai dấu gạch ngang) bổ sung thông tin về tài năng của Huấn Cao.

c) Thần Trụ Trời (vị thần khổng lồ xuất hiện trong buổi sơ khai của vũ trụ) đã đội trời lên cao, đạp đất xuống thấp để tạo nên trời đất muôn loài.
→ Bộ phận chêm xen *“(vị thần khổng lồ xuất hiện trong buổi sơ khai của vũ trụ)”* (đặt trong dấu ngoặc đơn) giải thích thêm về nhân vật Thần Trụ Trời.

Kiểm tra lại: Cả ba câu đều có thành phần chêm xen đúng yêu cầu, sử dụng đủ ba loại dấu hiệu (dấu phẩy, dấu gạch ngang, dấu ngoặc đơn); nếu lược bỏ phần chêm xen thì câu vẫn hoàn chỉnh về nghĩa và nội dung đều liên quan đến các truyện đã học.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.