Giải Bài 2 trang 59 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Trường hợp nào dưới đây được xem là mắc lỗi về trật tự từ? Hãy đưa ra cách sửa lỗi cho trường hợp ấy.
a. Một bộ phận độc giả đông đảo đã không cảm nhận được cái mới ngay trong thơ Hàn Mặc Tử.
b. Là thể thơ ngắn nhất thế giới, hai-cư được xem như một "đặc sản" của văn chương Nhật Bản.
c. Nói chung, người đọc thơ trữ tình cần quan tâm đến mạch sự kiện hơn là mạch cảm xúc của bài thơ.
Gợi ý trả lời
Yêu cầu: Xác định trường hợp mắc lỗi về *trật tự từ* và nêu cách sửa.
a. *Một bộ phận độc giả đông đảo đã không cảm nhận được cái mới ngay trong thơ Hàn Mặc Tử.*
→ Câu này MẮC LỖI về trật tự từ (ở hai chỗ):
- Cụm "độc giả đông đảo" sắp xếp chưa hợp lí: định ngữ chỉ số lượng "đông đảo" cần đứng trước danh từ "độc giả". Hơn nữa, để "một bộ phận" (chỉ một nhóm) đi liền ngay với "đông đảo" (số lượng lớn) gây mâu thuẫn, khó hiểu. Nên chuyển thành "một bộ phận đông đảo độc giả".
- Từ "ngay" đặt sai vị trí: "...không cảm nhận được cái mới ngay trong thơ..." khiến "ngay" dễ bị hiểu gắn với "trong thơ". Ý đúng là *không cảm nhận được ngay* (tức thì), nên đặt "ngay" liền sau "được".
Cách sửa: *"Một bộ phận đông đảo độc giả đã không cảm nhận được ngay cái mới trong thơ Hàn Mặc Tử."*
b. *Là thể thơ ngắn nhất thế giới, hai-cư được xem như một "đặc sản" của văn chương Nhật Bản.*
→ Không mắc lỗi trật tự từ. Thành phần phụ "Là thể thơ ngắn nhất thế giới" đứng đầu bổ nghĩa đúng cho chủ ngữ "hai-cư"; các thành phần được sắp xếp hợp lí, câu rõ nghĩa.
c. *Nói chung, người đọc thơ trữ tình cần quan tâm đến mạch sự kiện hơn là mạch cảm xúc của bài thơ.*
→ Không mắc lỗi trật tự từ. Trật tự các từ ngữ trong câu hoàn toàn bình thường (câu có thể gây tranh luận về *nội dung* — thơ trữ tình vốn nặng về mạch cảm xúc — nhưng đó không phải lỗi trật tự từ).
Kết luận: Chỉ có trường hợp a mắc lỗi về trật tự từ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.