Giải Bài 7 trang 27 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Nêu và nhận xét về một điểm chung mà bạn nhận thấy giữa hai nhân vật Tử Văn (Chuyện chức Phán sự đền Tản Viên, Nguyễn Dữ) và Huấn Cao (Chữ người tử tù, Nguyễn Tuân).
(văn bản: Chữ người tử tù - Nguyễn Tuân)
Gợi ý trả lời
Mở ý — xác định điểm chung:
Tử Văn (*Chuyện chức Phán sự đền Tản Viên* – Nguyễn Dữ) và Huấn Cao (*Chữ người tử tù* – Nguyễn Tuân) tuy sống ở hai thời đại, thuộc hai tác phẩm khác nhau, nhưng gặp nhau ở một phẩm chất cốt lõi: đều là những con người có khí phách hiên ngang, cứng cỏi, dám chống lại cường quyền và cái ác, không chịu khuất phục trước bạo lực.
a) Biểu hiện của điểm chung ở Tử Văn:
- Tức giận trước việc hồn ma tên tướng giặc họ Thôi tác yêu tác quái hại dân, Tử Văn đã châm lửa đốt đền – một hành động quyết liệt, dám làm điều người khác không dám.
- Khi bị quỷ sứ bắt xuống Minh ti, đối diện với Diêm Vương đầy uy nghiêm và lời đe dọa, Tử Văn vẫn cứng cỏi, điềm nhiên tâu bày, không hề run sợ, kiên quyết vạch mặt tên tướng giặc gian trá.
- Chàng chiến đấu đến cùng để bảo vệ lẽ phải và cuối cùng chiến thắng, được nhận chức Phán sự – phần thưởng cho người ngay thẳng, dũng cảm.
b) Biểu hiện của điểm chung ở Huấn Cao:
- Huấn Cao là thủ lĩnh dám đứng lên chống lại triều đình mục nát, dù bị kết án tử hình.
- Trong tù, khi viên quản ngục biệt đãi, ông vẫn ung dung nhận rượu thịt, trả lời khinh bạc, giữ thái độ "đến cảnh chết chém cũng chẳng sợ" – thể hiện khí phách của người "chọc trời khuấy nước".
- Ông không vì quyền lực hay danh lợi mà ép mình cho chữ: "Ta nhất sinh không vì vàng ngọc hay quyền thế mà ép mình viết câu đối bao giờ."
c) Nhận xét, đánh giá:
- Điểm chung ấy cho thấy cả hai nhân vật đều mang vẻ đẹp của con người có bản lĩnh, trọng chính nghĩa, coi khí tiết cao hơn cả tính mạng. Họ là hiện thân cho tinh thần "uy vũ bất năng khuất" của kẻ sĩ phương Đông.
- Qua hai hình tượng, hai nhà văn ở hai thời đại đều gửi gắm niềm trân trọng, ngợi ca những con người cứng cỏi, dám đấu tranh cho lẽ phải, đồng thời kín đáo bày tỏ thái độ phê phán cái ác, cái xấu, cường quyền bạo ngược.
- Đây cũng là nét đẹp truyền thống trong văn học Việt Nam: đề cao khí phách, nhân cách và tinh thần bất khuất của con người.
*(Có thể nêu thêm điểm chung khác, ví dụ: cả hai đều là những con người tài năng, có nhân cách cao đẹp; song khí phách hiên ngang, không khuất phục cường quyền là nét tương đồng nổi bật và tiêu biểu nhất.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.