Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Bài 2 trang 27 SGK Ngữ văn 10

Chữ người tử tù (Nguyễn Tuân)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Lời kể về nhân vật quản ngục (trong phần 1) là của ai? Lời kể ấy tác động đến cách nhìn của bạn về nhân vật này như thế nào?
(văn bản: Chữ người tử tù - Nguyễn Tuân)

Gợi ý trả lời

Lời kể về nhân vật quản ngục trong phần 1 là của ai?

- Lời kể về viên quản ngục ở phần đầu tác phẩm là lời của người kể chuyện ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mình, đứng ngoài câu chuyện). Người kể chuyện này mang điểm nhìn toàn tri: không chỉ thuật lại hành động, cử chỉ bên ngoài mà còn thâm nhập vào suy nghĩ, tâm trạng thầm kín của quản ngục (cảnh ông ngồi một mình trong đêm "nghĩ ngợi", gương mặt "tư lự", "cái đầu điểm hoa râm"...).

- Đáng chú ý, tuy là ngôi thứ ba nhưng giọng kể không lạnh lùng khách quan mà chan chứa thái độ trân trọng, cảm thông. Người kể chuyện trực tiếp đưa ra lời bình, lời đánh giá về nhân vật — tiêu biểu là nhận xét: thiên lương của quản ngục là "*một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ*", và ông là "*một tấm lòng trong thiên hạ*". Như vậy lời kể vừa mang tính tự sự, vừa giàu chất trữ tình và bình luận của tác giả.

Lời kể ấy tác động đến cách nhìn về nhân vật như thế nào?

- Định hướng cách đánh giá ngay từ đầu: Nhờ điểm nhìn toàn tri và giọng kể trân trọng, người đọc không nhìn quản ngục như một viên coi ngục tầm thường, độc ác theo định kiến về nghề nghiệp, mà thấy được chiều sâu nội tâm và phẩm chất đẹp đẽ của ông.

- Làm nổi bật sự đối lập giữa nghề nghiệp và nhân cách: Lời kể giúp người đọc nhận ra quản ngục sống trong môi trường nhà tù đầy "tàn nhẫn, lừa lọc" nhưng vẫn giữ được tấm lòng "biết giá người, biết trọng người ngay", biết yêu quý và khao khát cái đẹp, cái tài (sở nguyện xin chữ ông Huấn). Qua đó nhân vật hiện lên như một con người có thiên lương, đáng quý.

- Tạo sự tin cậy và thiện cảm: Vì người kể chuyện toàn tri có khả năng thấu suốt tâm can nhân vật và bày tỏ thái độ nâng niu, nên những đánh giá ấy có sức thuyết phục, khiến người đọc dễ dàng đồng cảm, yêu mến và kính trọng quản ngục. Lời kể cũng góp phần thể hiện tư tưởng của Nguyễn Tuân: cái đẹp, cái tài và thiên lương có thể tồn tại và tỏa sáng ngay giữa chốn tăm tối nhất.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.