Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu 2 trang 145 SGK Ngữ văn 10

Văn bản: Mấy vấn đề trong kịch bản chèo (Hà Văn Cầu)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Báo cáo nghiên cứu có những luận điểm chính nào?
(văn bản: Mấy vấn đề trong kịch bản chèo - Hà Văn Cầu)

Gợi ý trả lời

Văn bản *Mấy vấn đề trong kịch bản chèo* (Hà Văn Cầu) là một báo cáo nghiên cứu về nghệ thuật kịch bản chèo. Đúng như nhan đề ("mấy vấn đề"), tác giả lần lượt trình bày các luận điểm chính xoay quanh những phương diện cơ bản tạo nên một kịch bản chèo. Có thể xác định các luận điểm chính như sau:

a) Về đề tài của kịch bản chèo
- Đề tài của chèo chủ yếu lấy từ đời sống, khai thác chất liệu từ truyện cổ tích, truyện Nôm, truyện dân gian quen thuộc.
- Nội dung thường đề cao đạo đức, ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp của con người (hiếu thảo, tình nghĩa, thủy chung...) và phê phán, châm biếm cái xấu, cái ác.

b) Về tích truyện (cốt truyện) của kịch bản chèo
- Chèo thường dựa vào những *tích* đã có sẵn, quen thuộc với công chúng; người xem biết trước cốt truyện nhưng vẫn say mê cách diễn, cách hát.
- Tích truyện là cái khung để triển khai các lớp trò, làm nổi bật tính cách nhân vật và tư tưởng của vở diễn.

c) Về nhân vật trong kịch bản chèo
- Nhân vật chèo được xây dựng theo những kiểu/loại mang tính ước lệ, điển hình: *nữ chính* (đào thương), *nữ lệch*, *hề*, *mụ ác*, *thư sinh*... Mỗi loại có đặc điểm tính cách và cách thể hiện riêng.
- Tính cách nhân vật thường được khắc họa rõ nét, nhất quán, thể hiện quan niệm đạo đức và thẩm mĩ của nhân dân.

d) Về cấu trúc của kịch bản chèo
- Kịch bản chèo có cấu trúc tương đối linh hoạt, mở, được tổ chức thành các *lớp*, các *màn*, kết hợp nói, hát, múa, diễn.
- Cấu trúc ấy cho phép vở diễn vừa bám theo tích truyện vừa có khả năng co giãn, thêm bớt các lớp trò (nhất là trò của vai hề) để tăng sức hấp dẫn và giao lưu với khán giả.

Khái quát: Báo cáo tập trung làm rõ *mấy vấn đề* cốt lõi của kịch bản chèo — đề tài, tích truyện, nhân vật và cấu trúc — qua đó khẳng định những đặc trưng nghệ thuật độc đáo của thể loại sân khấu truyền thống này.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.