Giải Câu 4 trang 139 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Nêu nhận xét về phần sa-pô của văn bản, từ đó rút ra cách viết sa-pô cho một văn bản thông tin nói chung.
(văn bản: Múa rối nước hiện đại soi bóng tiền nhân (Theo tạp chí Heritage))
Gợi ý trả lời
a) Nhận xét về phần sa-pô của văn bản
- *Vị trí và hình thức:* Sa-pô là đoạn văn ngắn in đậm (hoặc in nghiêng), đặt ngay dưới nhan đề "Múa rối nước hiện đại soi bóng tiền nhân", trước phần nội dung chính. Nó tách riêng, dễ nhận biết, tạo "cửa ngõ" dẫn người đọc bước vào văn bản.
- *Nội dung:* Phần sa-pô nêu khái quát vấn đề cốt lõi của bài viết — nghệ thuật múa rối nước, một loại hình sân khấu dân gian độc đáo của Việt Nam, đang được những người làm nghệ thuật hôm nay kế thừa, làm mới ("hiện đại") nhưng vẫn trân trọng, tiếp nối tinh hoa của cha ông ("soi bóng tiền nhân"). Như vậy sa-pô đã thâu tóm được tinh thần và thông điệp chính của toàn văn bản.
- *Tác dụng:*
+ Giúp người đọc nắm ngay được đề tài, chủ đề và hướng triển khai của bài trước khi đọc chi tiết.
+ Khơi gợi hứng thú, tò mò nhờ cách diễn đạt cô đọng, giàu hình ảnh ("soi bóng tiền nhân") và cảm xúc trân trọng với di sản văn hóa.
+ Định hướng thái độ đọc: tiếp nhận văn bản với niềm tự hào về giá trị truyền thống đang được giữ gìn và phát huy.
→ Sa-pô của văn bản ngắn gọn, hàm súc, vừa cung cấp thông tin khái quát vừa tạo sức hấp dẫn, hoàn thành tốt vai trò "mở đầu" cho một văn bản thông tin.
b) Cách viết sa-pô cho một văn bản thông tin nói chung
Từ sa-pô trên, có thể rút ra một số yêu cầu khi viết sa-pô:
- Ngắn gọn, cô đọng: Thường chỉ một đến vài câu, không sa vào chi tiết; diễn đạt súc tích, dễ đọc, dễ nhớ.
- Nêu được vấn đề/nội dung chính: Khái quát đề tài, chủ đề hoặc thông điệp quan trọng nhất của văn bản, giúp người đọc hình dung trước bài viết nói về điều gì.
- Hấp dẫn, gợi mở: Dùng cách diễn đạt ấn tượng, có thể kèm hình ảnh, chi tiết tiêu biểu để khơi gợi sự tò mò, lôi cuốn người đọc tìm hiểu phần nội dung tiếp theo.
- Thống nhất với nhan đề và toàn văn bản: Sa-pô phải ăn khớp với nhan đề, phản ánh đúng tinh thần, nội dung của bài, tránh gây hiểu lầm hay lạc đề.
- Phù hợp đối tượng và mục đích: Lời văn, giọng điệu của sa-pô cần phù hợp với người đọc hướng tới và mục đích thông tin của văn bản.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.