Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu 3 trang 126 SGK Ngữ văn 10

Củng cố, mở rộng   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trong văn bản 1, những câu nào có sử dụng biện pháp chêm xen?
(văn bản: Vật liệu thông minh)

Gợi ý trả lời

Nhắc lại kiến thức: Biện pháp tu từ chêm xen là xen thêm vào câu một thành phần phụ (từ, cụm từ, có khi là một câu), thường được tách ra bằng dấu ngoặc đơn, dấu gạch ngang hoặc dấu phẩy. Thành phần chêm xen không thuộc cấu trúc ngữ pháp bắt buộc của câu, có tác dụng bổ sung, giải thích, chú thích cho nội dung chính.

Dấu hiệu cần tìm trong văn bản *Vật liệu thông minh*: Vì là văn bản thông tin khoa học, phần chêm xen thường là thuật ngữ tiếng Anh hoặc phần chú thích khái niệm đặt trong ngoặc đơn hoặc giữa hai dấu gạch ngang. Em hãy rà lại chính văn bản và gạch chân những câu có dạng này, ví dụ các câu giới thiệu tên loại vật liệu kèm thuật ngữ gốc trong ngoặc, như: *"...được gọi là vật liệu thông minh (smart materials)"*, *"vật liệu áp điện (piezoelectric materials)..."* — phần in nghiêng trong ngoặc chính là thành phần chêm xen.

Lưu ý khi làm bài: Cần chép ĐÚNG nguyên văn từng câu có trong văn bản rồi chỉ ra phần chêm xen, KHÔNG viết chung chung kiểu "các câu khác cũng theo cách đó" và không thêm ví dụ (vật liệu nhớ hình, đổi màu...) nếu văn bản không có.

Tác dụng: Chêm xen giúp chú giải thuật ngữ, bổ sung thông tin, làm cho nội dung khoa học chính xác, rõ ràng mà không làm gián đoạn mạch câu chính — phù hợp với đặc trưng văn bản thông tin.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.