Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Bài 3 trang 121 SGK Ngữ văn 10

Củng cố, mở rộng (Bài 1. Sức hấp dẫn của truyện kể)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Tập thuyết trình về một vấn đề văn hoá, lịch sử Tây Nguyên và lắng nghe phản hồi của bạn về bài thuyết trình của mình.

Gợi ý trả lời

Đây là bài tập thực hành nói và nghe, vì vậy lời giải được trình bày thành các bước chuẩn bị – thuyết trình – lắng nghe phản hồi, kèm một bài mẫu để tham khảo.

a) Chuẩn bị đề tài và dàn ý thuyết trình

- *Chọn vấn đề:* Bài 1 học sử thi *Đăm Săn* của người Ê-đê, nên nên chọn một vấn đề văn hoá – lịch sử Tây Nguyên gắn với bài học, ví dụ:
+ Sử thi (khan) – kho tàng văn học dân gian của các dân tộc Tây Nguyên.
+ Không gian văn hoá cồng chiêng Tây Nguyên (Di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại).
+ Nhà rông, lễ hội đâm trâu, bến nước… trong đời sống cộng đồng.
- *Lập dàn ý ba phần:*
+ Mở đầu: nêu vấn đề và lí do chọn (vì sao hấp dẫn, có ý nghĩa).
+ Nội dung chính: trình bày 2–3 ý lớn, mỗi ý có dẫn chứng cụ thể (chi tiết trong sử thi *Đăm Săn*, số liệu, hình ảnh, năm được UNESCO công nhận…).
+ Kết thúc: khẳng định giá trị và nêu suy nghĩ/đề xuất về việc giữ gìn.
- *Chuẩn bị phương tiện hỗ trợ:* tranh ảnh, bản đồ, đoạn nhạc cồng chiêng, phiếu ghi ý chính để không đọc nguyên văn.

b) Bài thuyết trình mẫu (đề tài: *Không gian văn hoá cồng chiêng Tây Nguyên*)

> Kính chào thầy cô và các bạn. Hôm nay em xin thuyết trình về một nét văn hoá tiêu biểu của vùng đất đã sinh ra sử thi *Đăm Săn* – đó là không gian văn hoá cồng chiêng Tây Nguyên.
>
> *Thứ nhất*, cồng chiêng gắn bó với toàn bộ vòng đời và đời sống tâm linh của đồng bào. Từ lễ thổi tai cho trẻ sơ sinh, lễ mừng lúa mới, lễ bỏ mả đến lễ đâm trâu, tiếng chiêng luôn vang lên như tiếng nói giữa con người với thần linh (Yàng) – giống cách người Ê-đê trong sử thi gắn chiến công của Đăm Săn với sự chứng giám của thần linh và cộng đồng.
>
> *Thứ hai*, cồng chiêng là biểu tượng của sự giàu có, quyền uy và tinh thần cộng đồng. Nhà nào nhiều chiêng quý là nhà giàu sang, được kính trọng; khi đánh chiêng, cả buôn làng quây quần, không ai đứng ngoài – đúng tinh thần tập thể đã làm nên sức hấp dẫn của sử thi.
>
> *Thứ ba*, giá trị ấy đã được thế giới ghi nhận: năm 2005, Không gian văn hoá cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là Kiệt tác truyền khẩu và Di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại.
>
> Là học sinh, em nghĩ chúng ta cần tìm hiểu, trân trọng và góp phần quảng bá di sản này, để tiếng chiêng Tây Nguyên mãi ngân vang. Em xin cảm ơn và rất mong nhận được ý kiến của các bạn.

c) Thuyết trình trước nhóm/lớp

- Nói to, rõ, tốc độ vừa phải; kết hợp ánh mắt, cử chỉ và phương tiện minh hoạ.
- Bám dàn ý, không đọc thuộc lòng; nhấn mạnh từ khoá và dẫn chứng.
- Kiểm soát thời gian (khoảng 3–5 phút), có mở đầu và kết thúc rõ ràng.

d) Lắng nghe và tiếp thu phản hồi của bạn

- *Thái độ khi nghe:* chăm chú, ghi lại ý kiến góp ý, không ngắt lời hay phản bác ngay.
- *Có thể dùng bảng tự đánh giá theo tiêu chí:*

| Tiêu chí | Tốt | Cần cải thiện |
|---|---|---|
| Vấn đề rõ, đúng trọng tâm Tây Nguyên | | |
| Bố cục mở – thân – kết mạch lạc | | |
| Dẫn chứng cụ thể, thuyết phục | | |
| Giọng nói, tác phong, phương tiện hỗ trợ | | |
| Tương tác với người nghe | | |

- *Sau khi nghe góp ý:* chọn lọc những ý xác đáng để chỉnh sửa (bổ sung dẫn chứng, điều chỉnh giọng nói, rút gọn phần dài dòng…) và cảm ơn người góp ý. Việc lắng nghe phản hồi giúp bài thuyết trình lần sau tốt hơn.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.