Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu 6 trang 106 SGK Ngữ văn 10

Con đường không chọn (Rô-bớt Phờ-rót)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Bạn có đồng cảm với trạng thái do dự, phân vân của nhân vật trữ tình xuyên suốt bài thơ không? Vì sao?
(văn bản: Con đường không chọn - Rô-bớt Phờ-rót (Robert Frost))

Gợi ý trả lời

Mở ý — khẳng định quan điểm:

Em đồng cảm với trạng thái do dự, phân vân của nhân vật trữ tình xuyên suốt bài thơ *Con đường không chọn*. Tâm trạng ấy chân thực, gần gũi và nói đúng một tình huống mà bất cứ ai trong đời cũng từng trải qua. Có thể lí giải sự đồng cảm đó qua những phương diện sau:

a) Sự do dự bắt nguồn từ một hoàn cảnh có thật trong đời sống mỗi người

- Hình ảnh "hai ngả đường" trong "rừng thu" là hình ảnh ẩn dụ cho những ngã rẽ, những lựa chọn mà con người buộc phải đối mặt. Vì "là một lữ khách" nên nhân vật trữ tình "không thể chọn cả hai".
- Đứng trước lựa chọn, nhân vật "đứng mãi / nhìn theo một lối" thật lâu, cố nhìn đến tận nơi con đường "khuất dạng sau bụi cây". Đây chính là tâm lí cân nhắc, đắn đo rất tự nhiên của con người khi phải quyết định một điều hệ trọng — bởi mỗi lựa chọn đều đồng nghĩa với việc từ bỏ con đường còn lại.

b) Sự phân vân cho thấy nhân vật trữ tình là người có ý thức trách nhiệm, suy tư nghiêm túc trước cuộc đời

- Hai con đường thực ra "tương tự như nhau", "lối rẽ kia cũng đẹp", nghĩa là rất khó phân định hơn kém. Chính vì khó mà sự do dự càng trở nên hợp lí, đáng cảm thông.
- Nhân vật tự nhủ "Ôi, tôi vẫn để dành lối kia cho một ngày khác!" nhưng lại hiểu "đường nối tiếp đường", "ngờ rằng mình khó có ngày quay lại". Nỗi phân vân, tiếc nuối ấy phản ánh một con người biết trân trọng từng quyết định, hiểu rằng lựa chọn mang tính một đi không trở lại.

c) Trạng thái phân vân chạm đến trải nghiệm phổ quát của người đọc

- Trong cuộc sống, em và mỗi người đều từng rơi vào những tình huống phải chọn lựa: chọn ngành học, chọn nghề, chọn cách ứng xử… Khi đó ai cũng mang tâm trạng lưỡng lự, sợ chọn sai, tiếc con đường chưa đi. Vì vậy, tâm trạng của nhân vật trữ tình dễ khơi gợi sự đồng điệu.
- Hơn nữa, câu thơ cuối — "tôi đã chọn lối mòn ít có ai đi / và điều đó làm nên mọi khác biệt" — cho thấy chính sự do dự, cân nhắc trước đó đã khiến lựa chọn trở nên có ý nghĩa. Nhờ từng phân vân, con người mới ý thức được giá trị và trách nhiệm với con đường mình đã chọn.

d) Kết luận:

Sự do dự, phân vân của nhân vật trữ tình không phải là biểu hiện của sự yếu đuối hay thiếu quyết đoán, mà là một trạng thái tâm lí chân thực, nhân văn — của một con người biết suy nghĩ thấu đáo và có trách nhiệm với chính cuộc đời mình. Vì chạm được vào trải nghiệm chung của mỗi người trước những ngã rẽ cuộc đời, nên em thực sự đồng cảm với tâm trạng ấy.

*(Lưu ý: Đây là câu hỏi nêu quan điểm cá nhân, người đọc hoàn toàn có thể trả lời là không đồng cảm — chẳng hạn cho rằng cần quyết đoán hơn — miễn lí giải hợp lí, bám sát văn bản.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.