Giải Câu hỏi trang 104 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Điều gì đã khiến bạn đưa ra quyết định lựa chọn của mình khi ấy? Bạn thấy may mắn hay tiếc nuối vì lựa chọn đó của bản thân?
(văn bản: Con đường không chọn - Rô-bớt Phờ-rót (Robert Frost))
Gợi ý trả lời
Lưu ý về kiểu câu hỏi: Đây là câu hỏi *kết nối, liên hệ bản thân* (sau khi đọc văn bản *Con đường không chọn*), yêu cầu người đọc tự chiêm nghiệm về một lựa chọn trong đời mình — đúng tinh thần bài thơ của Robert Frost: cuộc đời là chuỗi những ngã rẽ buộc ta phải chọn, và chính lựa chọn ấy "làm nên mọi khác biệt". Dưới đây là một bài trả lời mẫu theo cách trình bày của SGK lớp 10.
a) Điều gì đã khiến tôi đưa ra quyết định lựa chọn khi ấy?
- *Tình huống lựa chọn:* Giống như nhân vật trữ tình đứng trước "hai ngả đường trong rừng thu lá vàng", tôi cũng từng đứng trước một ngã rẽ của riêng mình (ví dụ: chọn thi vào lớp chuyên / chọn theo đuổi một môn học hay sở thích mà mọi người cho là "ít người đi").
- *Những điều đã chi phối quyết định:*
+ Mong muốn, đam mê của bản thân — tiếng nói bên trong mách bảo con đường nào thực sự phù hợp với mình, giống như nhân vật chọn "lối mòn cỏ rậm như mời gọi bước chân".
+ Sự cân nhắc được – mất: tôi đã đứng rất lâu "nhìn theo một lối" đến tận nơi nó khuất, tức là suy nghĩ kỹ về hệ quả của mỗi con đường.
+ Hoàn cảnh và điều kiện thực tế của gia đình, năng lực của bản thân.
+ Ý thức rằng mỗi con đường chỉ được chọn một lần: "biết rằng mỗi lối đều tiếp nối không cùng / tôi ngờ mình khó có ngày quay lại" — chính cảm giác không thể đi lại từ đầu khiến tôi quyết định bằng tất cả sự nghiêm túc.
b) Tôi thấy may mắn hay tiếc nuối vì lựa chọn đó?
*(Đây là câu hỏi mở, có thể trả lời theo một trong hai hướng, miễn là lí giải thuyết phục. Dưới đây là một hướng gợi ý.)*
- Tôi thấy may mắn và trân trọng lựa chọn của mình, bởi chính con đường "ít dấu chân người" ấy đã "làm nên mọi sự khác biệt" — nó giúp tôi trưởng thành, rèn được bản lĩnh dám chịu trách nhiệm với quyết định của chính mình.
- Tuy vậy, trong tôi vẫn có một chút bâng khuâng, tiếc nuối rất con người — tiếc cho con đường còn lại mà mình đã không thể bước vào, giống như tiếng "thở dài" của nhân vật trữ tình khi kể lại chuyện này "ở một nơi nào đó, rất lâu sau nữa".
- Hai cảm xúc *may mắn* và *tiếc nuối* không loại trừ nhau: điều quan trọng là tôi hiểu rằng đã chọn thì phải đi đến cùng, không quay lại được, và chính thái độ sống trọn vẹn với lựa chọn mới làm cho nó trở nên ý nghĩa.
Bài học rút ra: Bài thơ nhắc ta rằng cuộc đời là những lần phải lựa chọn; hãy lắng nghe bản thân, cân nhắc kĩ, can đảm quyết định và sống hết mình với con đường đã chọn, thay vì mãi nuối tiếc con đường đã bỏ lại phía sau.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.