Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu 6 trang 103 SGK Ngữ văn 10

Về chính chúng ta (Các-lô Rô-ve-li)   Gợi ý trả lời

Đề bài

“Tự nhiên là nhà của chúng ta, và sống trong tự nhiên nghĩa là chúng ta đang ở nhà của mình”. Bạn nghĩ gì về nhận định của tác giả?
(văn bản: Về chính chúng ta (Các-lô Rô-ve-li))

Gợi ý trả lời

Mở ý – Hiểu nhận định của tác giả

Câu nói "Tự nhiên là nhà của chúng ta, và sống trong tự nhiên nghĩa là chúng ta đang ở nhà của mình" là một hình ảnh ẩn dụ giàu sức gợi, khép lại mạch suy tư của Các-lô Rô-ve-li về vị trí của con người trong thế giới tự nhiên. Để bày tỏ suy nghĩ về nhận định này, có thể triển khai theo các ý sau:

a) Giải thích nhận định

- Tác giả dùng hình ảnh "nhà" – nơi thân thuộc, gắn bó, chở che và nuôi dưỡng – để nói về mối quan hệ giữa con người với tự nhiên. Gọi tự nhiên là "nhà" nghĩa là khẳng định: con người không phải kẻ đứng ngoài, cũng không phải chủ nhân cai trị thế giới tự nhiên, mà là một phần của chính tự nhiên.
- "Sống trong tự nhiên nghĩa là đang ở nhà của mình": con người sinh ra từ tự nhiên, tồn tại nhờ tự nhiên (không khí, nước, đất, muôn loài). Vì thế hòa mình vào tự nhiên chính là trở về đúng cội nguồn, đúng vị trí vốn có của mình, chứ không phải lạc vào một nơi xa lạ.

b) Bàn luận – Vì sao nhận định ấy đúng đắn, sâu sắc

- Nhận định thể hiện cái nhìn khoa học và nhân văn của tác giả: con người được hiểu như một bộ phận khăng khít của tự nhiên, cùng chịu chi phối bởi những quy luật chung của vũ trụ, chứ không tách rời hay đứng trên tự nhiên.
- Quan niệm này giúp con người từ bỏ thái độ kiêu ngạo muốn "chinh phục", "thống trị" thiên nhiên – thái độ đã dẫn đến khai thác cạn kiệt tài nguyên, phá vỡ môi trường sống. Khi coi tự nhiên là "nhà", ta sẽ ứng xử với nó bằng tình yêu thương, sự trân trọng và trách nhiệm gìn giữ, như gìn giữ chính ngôi nhà, tổ ấm của mình.
- Cách diễn đạt bằng hình ảnh ẩn dụ "nhà" khiến một chân lí khoa học trở nên gần gũi, ấm áp, dễ lay động, cho thấy sự hài hòa giữa tư duy khoa học và cảm xúc trong văn bản.

c) Liên hệ, suy nghĩ của bản thân

- Tôi hoàn toàn đồng tình với nhận định của tác giả. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, ô nhiễm và suy giảm đa dạng sinh học hiện nay, cách nhìn ấy càng có ý nghĩa thức tỉnh: bảo vệ tự nhiên cũng chính là bảo vệ ngôi nhà và sự sống của con người.
- Nhận định nhắc nhở mỗi người sống hòa hợp, biết ơn và có trách nhiệm với thiên nhiên bằng những hành động cụ thể: giữ gìn môi trường, tiết kiệm tài nguyên, yêu quý muôn loài – để con người thực sự được "ở nhà" một cách bình yên và bền vững.

Kết ý: Bằng một hình ảnh ẩn dụ giản dị mà sâu sắc, Các-lô Rô-ve-li đã khẳng định mối quan hệ máu thịt giữa con người và tự nhiên, đồng thời gửi gắm thông điệp sống hài hòa, biết trân trọng và gìn giữ "ngôi nhà chung" của muôn loài.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.