Giải Luyện tập 2 trang 19 SGK Lịch sử và Địa lí 9

Gợi ý trả lời

Những biểu hiện chứng tỏ sự phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á sau Chiến tranh thế giới thứ nhất:

a) Phong trào phát triển rộng khắp, lan ra hầu hết các khu vực của châu Á

Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào giải phóng dân tộc dâng cao và lan rộng khắp các khu vực: Đông Bắc Á, Đông Nam Á, Nam Á và Tây Á. Hầu hết các nước thuộc địa, phụ thuộc đều bùng nổ đấu tranh chống đế quốc, thực dân (Trung Quốc, Ấn Độ, các nước Đông Nam Á như In-đô-nê-xi-a, Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia...).

b) Giai cấp công nhân tích cực tham gia và từng bước vươn lên nắm vai trò lãnh đạo cách mạng

Giai cấp công nhân ngày càng trưởng thành, tham gia đấu tranh ngày càng đông đảo và quyết liệt. Ở nhiều nước, phong trào công nhân phát triển mạnh (tiêu biểu là phong trào Ngũ tứ ở Trung Quốc năm 1919), từng bước nắm lấy ngọn cờ lãnh đạo phong trào giải phóng dân tộc.

c) Nhiều đảng cộng sản ra đời và lãnh đạo cách mạng

Trên cơ sở sự phát triển của phong trào công nhân và việc truyền bá chủ nghĩa Mác – Lê-nin, nhiều đảng cộng sản được thành lập: Đảng Cộng sản In-đô-nê-xi-a (1920), Đảng Cộng sản Trung Quốc (1921), Đảng Cộng sản Việt Nam (1930)... Các đảng cộng sản đã lãnh đạo giai cấp công nhân và nhân dân lao động đấu tranh giành độc lập dân tộc.

d) Phong trào diễn ra dưới nhiều hình thức phong phú, lôi cuốn đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia

Phong trào mang nhiều hình thức đấu tranh (bãi công, biểu tình, khởi nghĩa vũ trang, bất hợp tác...) và thu hút đông đảo các giai cấp, tầng lớp tham gia (công nhân, nông dân, tư sản dân tộc, tiểu tư sản, trí thức...). Tiêu biểu như phong trào Ngũ tứ (Trung Quốc), phong trào bất hợp tác do M. Gan-đi lãnh đạo (Ấn Độ), các cuộc khởi nghĩa ở In-đô-nê-xi-a...