Giải Luyện tập 1 trang 19 SGK Lịch sử và Địa lí 9

Gợi ý trả lời

Luyện tập 1 (trang 19). Bảng hệ thống những nét chính về tình hình châu Á từ năm 1918 đến năm 1945

Từ sau Chiến tranh thế giới thứ nhất đến năm 1945, tình hình châu Á có nhiều biến động lớn: một số nước (tiêu biểu là Nhật Bản) phát triển rồi đi theo con đường phát xít, gây chiến tranh; phong trào giải phóng dân tộc và phong trào cách mạng ở các nước thuộc địa, phụ thuộc phát triển mạnh mẽ. Có thể hệ thống theo bảng sau:

| Khu vực / quốc gia | Những nét chính về tình hình từ năm 1918 đến năm 1945 |
|---|---|
| Nhật Bản | Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, kinh tế phát triển nhưng không ổn định. Khủng hoảng kinh tế 1929 – 1933 giáng đòn nặng nề; giới cầm quyền chủ trương quân phiệt hoá bộ máy nhà nước, phát xít hoá chế độ. Nhật đẩy mạnh xâm lược, chiếm Đông Bắc Trung Quốc (1931), gây Chiến tranh Thái Bình Dương (1941), trở thành một trong những lò lửa chiến tranh ở châu Á. |
| Trung Quốc | Phong trào Ngũ tứ (4 - 5 - 1919) mở đầu thời kì cách mạng mới, truyền bá chủ nghĩa Mác – Lê-nin. Đảng Cộng sản Trung Quốc thành lập (1921). Diễn ra cuộc nội chiến Quốc – Cộng kéo dài; từ năm 1937, Quốc – Cộng hợp tác tiến hành kháng chiến chống Nhật xâm lược. |
| Ấn Độ | Phong trào đấu tranh chống thực dân Anh dâng cao dưới sự lãnh đạo của Đảng Quốc đại và M. Gan-đi với phương pháp đấu tranh "bất bạo động, bất hợp tác". Phong trào thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia. |
| Đông Nam Á | Phong trào giải phóng dân tộc phát triển mạnh theo hai khuynh hướng: tư sản và vô sản. Giai cấp vô sản trưởng thành, nhiều Đảng Cộng sản ra đời (Việt Nam, In-đô-nê-xi-a, Mã Lai...). Từ năm 1940, Nhật xâm chiếm Đông Nam Á, nhân dân chuyển sang đấu tranh chống phát xít Nhật. |

Nhận xét chung: Thời kì này châu Á vừa chứng kiến sự xuất hiện của chủ nghĩa phát xít và nguy cơ chiến tranh (từ phía Nhật Bản), vừa chứng kiến sự lớn mạnh của phong trào giải phóng dân tộc và phong trào cách mạng với vai trò ngày càng rõ của giai cấp vô sản.