Giải Câu hỏi trang 43 SGK Lịch sử và Địa lí 9

Gợi ý trả lời

Khai thác tư liệu: Lời phát biểu của Tổng thống Mỹ Tơ-ru-man cho thấy rõ thái độ thù địch của Mỹ: Mỹ coi các nước Đông Âu là bị "cộng sản thôn tính", tự nhận "sứ mạng lãnh đạo thế giới tự do", công khai chống lại chủ nghĩa cộng sản và ngăn chặn sự "bành trướng" của Liên Xô. Đây chính là biểu hiện của sự đối đầu dẫn tới Chiến tranh lạnh.

Nguyên nhân dẫn đến Chiến tranh lạnh:

a) Sự đối lập về mục tiêu và chiến lược giữa hai cường quốc Liên Xô và Mỹ:
- Liên Xô chủ trương duy trì hoà bình, an ninh thế giới, bảo vệ những thành quả của chủ nghĩa xã hội và đẩy mạnh phong trào cách mạng thế giới.
- Ngược lại, Mỹ ra sức chống phá Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa, đẩy lùi phong trào cách mạng nhằm thực hiện mưu đồ làm bá chủ thế giới.

b) Mỹ lo ngại trước sự lớn mạnh của Liên Xô và hệ thống xã hội chủ nghĩa: Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, chủ nghĩa xã hội trở thành một hệ thống thế giới, trải dài từ châu Âu sang châu Á; phong trào giải phóng dân tộc và phong trào cách mạng thế giới phát triển mạnh mẽ. Điều này khiến Mỹ và các nước tư bản phương Tây lo sợ.

c) Mỹ vươn lên thành nước tư bản giàu mạnh nhất và tham vọng bá chủ thế giới: Sau chiến tranh, Mỹ có tiềm lực kinh tế, quân sự vượt trội, nắm độc quyền vũ khí nguyên tử. Dựa vào ưu thế đó, Mỹ tự cho mình quyền "lãnh đạo thế giới tự do" (thể hiện qua Học thuyết Tơ-ru-man năm 1947), ráo riết chống Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa.

Kết luận: Chính sự đối đầu về mục tiêu, chiến lược giữa Liên Xô và Mỹ, cùng với tham vọng bá chủ của Mỹ, đã làm cho quan hệ Đồng minh thời chiến nhanh chóng chuyển sang thế đối đầu, dẫn đến Chiến tranh lạnh (khởi đầu với Học thuyết Tơ-ru-man năm 1947).