Giải Luyện tập 1 trang 57 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Đề bài
Lập bảng hệ thống (hoặc sơ đồ tư duy) thể hiện những nét chính về tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, văn hoá thời Lý.
Gợi ý trả lời
Lập bảng hệ thống những nét chính về tình hình thời Lý (1009 – 1225)
| Lĩnh vực | Những nét chính |
|---|---|
| a) Chính trị | - Năm 1009, Lý Công Uẩn lên ngôi, lập ra nhà Lý. Năm 1010 dời đô từ Hoa Lư về Đại La, đổi tên là Thăng Long. Năm 1054 đổi tên nước là Đại Việt.<br>- Tổ chức chính quyền được củng cố từ trung ương đến địa phương: vua đứng đầu, nắm mọi quyền hành; giúp vua có các đại thần, quan văn, quan võ. Cả nước chia thành 24 lộ, phủ; dưới là huyện, hương, xã.<br>- Năm 1042, ban hành bộ luật Hình thư — bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta.<br>- Xây dựng quân đội gồm cấm quân và quân địa phương, thi hành chính sách "ngụ binh ư nông".<br>- Đối nội: củng cố khối đoàn kết dân tộc; đối ngoại: mềm dẻo với nhà Tống nhưng kiên quyết bảo vệ chủ quyền (kháng chiến chống Tống 1075 – 1077). |
| b) Kinh tế | - Nông nghiệp: nhà nước quan tâm phát triển; vua cày ruộng tịch điền, khuyến khích khai hoang, đào kênh mương, đắp đê (đê sông Như Nguyệt...), cấm giết hại trâu bò → mùa màng bội thu.<br>- Thủ công nghiệp: phát triển với nhiều nghề (dệt, làm gốm, đúc đồng, rèn sắt, xây dựng...); nghề thủ công cổ truyền phát đạt, tạo ra nhiều sản phẩm có kĩ thuật cao (chuông, tượng, đồ gốm men ngọc...).<br>- Thương nghiệp: việc buôn bán trong và ngoài nước mở rộng; Thăng Long là trung tâm buôn bán sầm uất; Vân Đồn (Quảng Ninh) trở thành nơi buôn bán với nước ngoài. |
| c) Xã hội | - Xã hội phân hóa thành các tầng lớp:<br>+ Tầng lớp thống trị: vua, quan, một bộ phận địa chủ.<br>+ Tầng lớp bị trị: nông dân (đông đảo nhất, cày ruộng công của làng xã), thợ thủ công, thương nhân; thấp nhất là nô tì.<br>- Sự phân biệt giàu – nghèo, sang – hèn sâu sắc hơn trước nhưng nhìn chung các tầng lớp vẫn đoàn kết, xã hội tương đối ổn định. |
| d) Văn hóa | - Giáo dục: năm 1070 xây dựng Văn Miếu thờ Khổng Tử; năm 1075 mở khoa thi đầu tiên; năm 1076 lập Quốc Tử Giám — trường học đầu tiên của nước ta. Nho giáo bắt đầu được coi trọng.<br>- Tôn giáo: đạo Phật rất phát triển, được tôn sùng; nhiều chùa tháp được xây dựng (chùa Một Cột, tháp Báo Thiên...).<br>- Văn học – nghệ thuật: văn học chữ Hán bước đầu phát triển; nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc đạt trình độ cao với phong cách độc đáo (hình rồng thời Lý mình trơn, uốn lượn mềm mại); các loại hình ca múa, trò chơi dân gian (đá cầu, đấu vật, đua thuyền...) phổ biến.<br>→ Hình thành nền văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc — văn hóa Thăng Long. |
Nhận xét: Dưới thời Lý, đất nước ổn định, kinh tế phát triển, văn hóa phong phú, chủ quyền được giữ vững — đặt nền móng cho sự phát triển của quốc gia Đại Việt.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.