Giải Câu hỏi trang 61 SGK Lịch sử và Địa lí 5

Gợi ý trả lời

a) Những nét chính về phong trào Cần vương cuối thế kỉ XIX

- Sau khi quân Pháp chiếm được kinh thành Huế (năm 1885), vua Hàm Nghi cùng Tôn Thất Thuyết rời khỏi kinh thành, ra vùng rừng núi. Tại đây, vua Hàm Nghi đã ra *Chiếu Cần vương*, kêu gọi nhân dân và các sĩ phu yêu nước đứng lên giúp vua cứu nước, đánh đuổi thực dân Pháp.

- Hưởng ứng lời kêu gọi đó, một phong trào đấu tranh chống Pháp đã bùng lên mạnh mẽ ở nhiều nơi, nhất là ở Bắc Kì và Trung Kì, kéo dài trong những năm cuối thế kỉ XIX. Phong trào này được gọi là phong trào Cần vương (Cần vương nghĩa là hết lòng giúp vua).

- Phong trào thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia, tiêu biểu là các cuộc khởi nghĩa do những sĩ phu, văn thân yêu nước lãnh đạo. Trong đó, cuộc khởi nghĩa Hương Khê do Phan Đình Phùng lãnh đạo là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất.

b) Câu chuyện về Phan Đình Phùng và cuộc khởi nghĩa Hương Khê

- Phan Đình Phùng là một vị quan thanh liêm, cương trực, quê ở Hà Tĩnh. Hưởng ứng Chiếu Cần vương của vua Hàm Nghi, ông đã đứng lên lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa chống thực dân Pháp.

- Cuộc khởi nghĩa diễn ra ở vùng Hương Khê (Hà Tĩnh) và lan rộng ra nhiều tỉnh ở Trung Kì. Nghĩa quân xây dựng căn cứ trong vùng rừng núi hiểm trở, được nhân dân hết lòng ủng hộ, giúp đỡ.

- Giúp sức cho Phan Đình Phùng còn có Cao Thắng — một người chỉ huy tài giỏi. Cao Thắng đã cùng nghĩa quân nghiên cứu, chế tạo được súng theo kiểu súng của Pháp để trang bị cho nghĩa quân chiến đấu.

- Nghĩa quân Hương Khê chiến đấu bền bỉ, lập nhiều chiến công, khiến quân Pháp nhiều phen khốn đốn. Cuộc khởi nghĩa kéo dài hơn mười năm, thể hiện tinh thần yêu nước và ý chí chống giặc ngoại xâm kiên cường của nhân dân ta.

- Về sau, do lực lượng chênh lệch, Phan Đình Phùng lâm bệnh rồi mất, cuộc khởi nghĩa thất bại. Tuy thất bại nhưng Phan Đình Phùng và cuộc khởi nghĩa Hương Khê mãi là tấm gương sáng về lòng yêu nước, được nhân dân đời đời ghi nhớ và kính trọng.