Giải Câu hỏi trang 96 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12

Gợi ý trả lời

1/ Quyền được bảo đảm an sinh xã hội của công dân thể hiện trong thông tin và các quyền của công dân trong bảo đảm an sinh xã hội

a) *Trong thông tin trên, quyền được bảo đảm an sinh xã hội của công dân được thể hiện:*

- Nhà nước và xã hội tạo điều kiện để mọi công dân, đặc biệt là những người có hoàn cảnh khó khăn, người nghèo, người yếu thế được trợ giúp, hỗ trợ về vật chất và tinh thần để bảo đảm cuộc sống tối thiểu.
- Công dân được tham gia và được hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp; được hưởng trợ cấp, cứu trợ xã hội khi gặp rủi ro, ốm đau, tai nạn, thất nghiệp, già yếu, mất sức lao động...
- Công dân được tiếp cận và thụ hưởng các dịch vụ xã hội cơ bản (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, thông tin...) ở mức tối thiểu, góp phần giảm nghèo bền vững và bảo đảm công bằng xã hội.

→ Như vậy, thông tin cho thấy quyền được bảo đảm an sinh xã hội của công dân được Nhà nước ghi nhận, tôn trọng và bảo đảm thực hiện bằng hệ thống chính sách, pháp luật.

b) *Theo em, công dân có những quyền sau trong bảo đảm an sinh xã hội:*

- Quyền được bảo đảm thu nhập và các điều kiện sống tối thiểu khi gặp rủi ro, khó khăn.
- Quyền được tham gia và hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội (bảo hiểm xã hội bắt buộc, tự nguyện), bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật.
- Quyền được hưởng trợ giúp xã hội, cứu trợ xã hội (trợ cấp thường xuyên hoặc đột xuất) khi rơi vào hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, thiên tai, hoạn nạn.
- Quyền được tiếp cận, thụ hưởng các dịch vụ xã hội cơ bản (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch, thông tin) ở mức tối thiểu.
- Quyền được bình đẳng trong tiếp cận chính sách an sinh xã hội, không bị phân biệt đối xử.

2/ Chủ thể vi phạm, lí do và hậu quả

a) *Chủ thể đã vi phạm quyền, nghĩa vụ của công dân trong bảo đảm an sinh xã hội:*

- Chủ thể vi phạm là người sử dụng lao động (doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức) hoặc cá nhân, cơ quan có trách nhiệm nhưng đã không thực hiện đúng nghĩa vụ của mình (ví dụ: không đóng hoặc trốn đóng, chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động; chiếm dụng tiền bảo hiểm; cản trở hoặc không chi trả các chế độ an sinh xã hội mà công dân được hưởng).

b) *Vì sao đó là hành vi vi phạm:*

- Vì những hành vi đó đã xâm phạm trực tiếp đến quyền được bảo đảm an sinh xã hội của công dân, trái với quy định của Hiến pháp và pháp luật về an sinh xã hội; không thực hiện đúng nghĩa vụ mà pháp luật bắt buộc phải thực hiện, làm cho người lao động, người dân không được hưởng đầy đủ các chế độ, quyền lợi chính đáng của mình.

c) *Hành vi vi phạm đó có thể dẫn tới những hậu quả:*

- Đối với công dân (người lao động): bị mất hoặc giảm quyền lợi, không được hưởng các chế độ bảo hiểm, trợ cấp khi ốm đau, tai nạn, thất nghiệp, nghỉ hưu...; cuộc sống gặp khó khăn, mất chỗ dựa khi rủi ro.
- Đối với chủ thể vi phạm: phải chịu trách nhiệm pháp lí (bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc đóng đủ, truy thu, nộp tiền lãi, bồi thường; trường hợp nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự), ảnh hưởng đến uy tín, hoạt động.
- Đối với xã hội: làm giảm hiệu quả, suy yếu hệ thống an sinh xã hội; gây mất công bằng xã hội, làm giảm lòng tin của người dân vào chính sách, pháp luật; ảnh hưởng tới ổn định và phát triển kinh tế - xã hội.