Giải Câu hỏi trang 93 SGK Giáo dục kinh tế và pháp luật 12
Đề bài
NGỮ LIỆU: Trường hợp 1. Người thân của bà M phát hiện bà đang nằm hôn mê, bất động trên nền nhà nên vội đưa bà tới Bệnh viện A ở gần nhà để cấp cứu. Khi tới bệnh viện, bà M được nhân viên bệnh viện đưa vào phòng bệnh. Tuy nhiên, sau khi thăm khám, nhân viên y tế lại đẩy băng ca đưa bà M ra ngoài, từ chối chữa trị vì tình trạng bệnh của bà quá nặng, bệnh viện thiếu bác sĩ, thiếu trang bị y tế. Không nhận được sự hỗ trợ từ Bệnh viện A, người thân của bà M buộc phải liên hệ, tìm kiếm phương tiện để đưa bà tới một cơ sở y tế khác cấp cứu khi bà đang ở trong tình trạng nguy kịch.
Trường hợp 2. Anh H bị đau bụng nên tới Bệnh viện B khám. Sau khi thực hiện các thủ tục thăm khám ban đầu, các bác sĩ ở bệnh viện chỉ định anh H phải thực hiện một số xét nghiệm và siêu âm ổ bụng để xác định nguyên nhân dẫn đến các cơn đau. Trong lúc chờ đợi, anh H bị đau bụng nhiều nên rất nôn nóng, khó chịu. Sau nhiều lần thúc giục các y, bác sĩ nhanh chóng kê đơn chữa trị cho mình nhưng không được đáp ứng vì chưa có kết quả xét nghiệm, chưa xác định rõ tình trạng bệnh lí, anh H tức giận nên có những lời nói tiêu cực xúc phạm các nhân viên bệnh viện và yêu cầu xuất viện, không điều trị.
Trong các trường hợp trên, chủ thể nào đã vi phạm quyền và nghĩa vụ của công dân trong bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ? Vì sao? Hành vi vi phạm đó có thể dẫn tới những hậu quả gì?
Gợi ý trả lời
Trường hợp 1:
a) Chủ thể vi phạm: Bệnh viện A (cụ thể là nhân viên y tế của bệnh viện).
b) Vì sao vi phạm: Khi bà M được đưa đến trong tình trạng hôn mê, nguy kịch, bệnh viện có nghĩa vụ phải cấp cứu, chăm sóc, cứu chữa cho người bệnh. Việc thăm khám xong lại đẩy băng ca đưa bà M ra ngoài, từ chối chữa trị với lí do bệnh nặng, thiếu bác sĩ, thiếu trang thiết bị là hành vi từ chối cấp cứu người bệnh trong tình trạng nguy kịch. Đây là hành vi vi phạm nghĩa vụ của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và vi phạm quyền được bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ của công dân (bà M) — quyền được khám bệnh, chữa bệnh, được cấp cứu kịp thời mà pháp luật bảo hộ.
c) Hậu quả có thể dẫn tới: Bà M không được cấp cứu kịp thời nên có thể nguy hiểm đến tính mạng, để lại di chứng nặng hoặc tử vong; người thân phải mất thời gian, công sức tìm cơ sở y tế khác làm chậm trễ việc cứu chữa. Đối với bệnh viện và nhân viên y tế: bị xử lí theo quy định của pháp luật (xử lí kỉ luật, xử phạt vi phạm hành chính, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng), làm mất uy tín, niềm tin của người dân vào cơ sở y tế; gây bức xúc trong xã hội.
Trường hợp 2:
a) Chủ thể vi phạm: Anh H.
b) Vì sao vi phạm: Việc các bác sĩ chỉ định xét nghiệm, siêu âm để xác định nguyên nhân trước khi kê đơn là đúng quy trình chuyên môn; chưa có kết quả thì chưa thể kê đơn chữa trị. Như vậy bệnh viện B không vi phạm. Trái lại, anh H đã có lời nói tiêu cực, xúc phạm nhân viên bệnh viện và tự ý yêu cầu xuất viện, không điều trị. Đây là hành vi vi phạm nghĩa vụ của công dân (người bệnh): không tôn trọng, không chấp hành hướng dẫn, chỉ định của thầy thuốc; xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh.
c) Hậu quả có thể dẫn tới: Đối với bản thân anh H: bỏ dở việc khám, chữa bệnh khiến bệnh không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, bệnh có thể nặng thêm, nguy hiểm cho sức khoẻ, tính mạng. Đối với nhân viên y tế: bị xúc phạm danh dự, nhân phẩm, ảnh hưởng tinh thần và chất lượng công việc. Hành vi xúc phạm người hành nghề có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật; đồng thời gây ảnh hưởng xấu đến môi trường, trật tự nơi khám chữa bệnh.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.